Sözlü, Yazılı ve Sözsüz İletişim
İletişim türlerini kullanılan iletim yoluna göre ayırt eder; bir mesajın anlamını bağlamına göre değerlendirir.
Konuyu öğren
İletişim; duygu, düşünce, bilgi ve deneyimlerin insanlar arasında paylaşılmasıdır. Mesajı ileten, mesajı alan ve geri bildirim iletişim sürecinin temel parçalarıdır. Sözlü iletişimde konuşma ve ses kullanılır; bir arkadaşını telefonla aramak veya sınıfta düşüncesini anlatmak buna örnektir. Yazılı iletişimde ise bilgi, harfler ve yazılı sembollerle aktarılır; duyuru, mektup ve mesajlar bu gruptadır.
Sözsüz iletişim yalnızca konuşmadan iletişim kurma anlamına gelmez. Yüz ifadesi (mimik), el ve kol hareketi (jest), duruş ve kişiler arasındaki mesafe de bir mesaj iletebilir. Bir kişi «Seni dinliyorum.» derken sürekli başka tarafa bakıyorsa sözüyle beden dili arasında uyumsuzluk oluşabilir. Tek bir jestin anlamı her durumda aynı kabul edilmemeli; ortam ve kültürel farklılıklar da dikkate alınmalıdır.
Gazete, radyo, televizyon ve genel ağ gibi kitle iletişim araçları çok sayıda insana bilgi ulaştırır. Ancak mesajın hızla yayılması, onun her zaman doğru veya açık olduğu anlamına gelmez. Bir bilgiyi paylaşmadan önce kaynak ve bağlam değerlendirilmelidir. Dijital yazışmalarda ses tonu ve mimik görülmediği için yanlış anlaşılma olasılığı artabilir.
Bir olayı çözümlemek için şu sorularla ilerle: Mesaj hangi araçla iletildi? Alıcı bunu nasıl yorumladı? Geri bildirim var mı? Sözcükler ile beden dili birbirini destekliyor mu? Aynı olay içinde birden çok iletişim türü bir arada bulunabilir.
Okulun gezi saatindeki değişiklik önce duyuru panosuna yazılmış, sonra sınıf temsilcisi tarafından arkadaşlarına anlatılmıştır. Temsilci konuşurken elini kaldırıp yeni hareket saatini işaret etmiştir. Bu olayda kullanılan iletişim türleri sırasıyla hangileridir?
Doğru cevap: B. Panodaki duyuru yazılı iletişimdir; temsilcinin anlatımı sözlüdür; el hareketi sözsüz iletişimdir. Olayda üç türün de bir arada olması mümkündür.
İletişim türünü yalnız kullanılan cihaza göre belirlemek; telefondaki bir metin mesajını sırf telefon kullanıldığı için sözlü iletişim saymak.
Konuşma sözlü; yazı yazılı; jest, mimik ve duruş sözsüz iletişimdir. Mesajı doğru anlamak için bağlam ve geri bildirim önemlidir.
Ben Dili, Empati ve Farklılıklara Saygı
Ben diliyle duygu ve ihtiyaçları açıklamayı, empatiyi ve farklılıklara saygıyı örneklerde yorumlar.
Konuyu öğren
Ben dili, bir davranışın kişide oluşturduğu duygu ve ihtiyacı karşı tarafın kişiliğini hedef almadan açıklamasıdır. «Konuşurken sözüm kesilince düşüncemi tamamlayamadığım için üzülüyorum.» ifadesi, davranışa ve kişinin yaşantısına odaklanır. «Sen zaten kimseyi dinlemiyorsun.» gibi genellemeler ise savunmaya geçmeye neden olabilir. Ben dilini kullanmak her sorunu tek başına çözmez ancak konuşma kapısını açık tutar.
Empati, başka bir kişinin yaşadığı durumu onun bakış açısından anlamaya çalışmaktır. Bu, aynı fikirde olmayı veya her davranışı onaylamayı gerektirmez. Sınıfa yeni gelen öğrencinin kendini yalnız hissetme ihtimalini düşünmek ve ona katılabileceği bir etkinlik önermek empati içeren bir davranıştır. Empati, duygu ile ihtiyacı fark etmeye yardım eder.
Farklılıklara saygı; insanların dil, kültür, düşünce, yaşam biçimi ve bireysel özellikleri farklı olsa da insan olarak eşit değere sahip olduğunu kabul etmektir. Başkasını kendi gibi olmaya zorlamak değil, karşılıklı saygı içinde birlikte yaşamayı öğrenmektir. Ön yargılı sözlerin arkadaşlık ve güven ilişkisini zayıflatabileceği unutulmamalıdır.
Bu üç beceri birbirini destekler: Önce karşındakinin ne hissettiğini anlamaya çalış, sonra kendi duygunu suçlamadan ifade et, farklı bakış açılarını dinle. Bir konuşmada empati olup olmadığını yalnız «Seni anlıyorum.» sözüne bakarak değil, kişinin devamındaki tutumuna bakarak değerlendir.
Sıra arkadaşının hazırladığı sunuma katkı sağlayamadığı için üzülen Elif’in duygusu fark edilmiştir. Grup üyelerinden hangisinin sözü hem empatiyi hem de yapıcı iletişimi gösterir?
Doğru cevap: C. Elif’in yaşadığı duyguyu anlamaya çalışan ve somut bir ortak çalışma öneren söz, empati ve yapıcı iletişim içerir. Diğerleri kişiyi yargılar veya dışlar.
Empatiyi, kişinin bütün düşüncelerine katılmak ya da yalnızca teselli edici bir söz söylemek sanmak.
Ben dili davranışın sende yarattığı duyguyu açıklar. Empati karşıdakinin bakış açısını anlamaktır. Saygı, farklılıkları dışlamadan birlikte yaşamayı sağlar.
Etkin Dinleme, İletişim Engelleri ve Uzlaşma
İletişim çatışmalarını nedenleriyle analiz eder; etkin dinleme ve uzlaşma için somut adımlar önerir.
Konuyu öğren
Etkin dinlemede amaç, konuşan kişinin ne anlatmak istediğini gerçekten anlamaktır. Konuşanın sözünü bitirmesine fırsat vermek, dikkatini dağıtmamak, gerektiğinde açıklayıcı soru sormak ve duyduğunu kendi sözleriyle özetlemek etkili yöntemlerdir. Göz teması bazı durumlarda ilgi göstergesidir; ancak herkesin rahat ettiği iletişim biçimi aynı olmayabilir.
İletişim engelleri mesajın iletilmesini, anlaşılmasını veya geri bildirim verilmesini zorlaştırır. Söz kesmek, alay etmek, peşin hüküm vermek, sürekli telefonla ilgilenmek ve belirsiz ifadeler kullanmak buna örnektir. Dijital ortamda ses tonu ve yüz ifadesinin bulunmaması yanlış yoruma yol açabilir; bağlantı kesilmesi ise teknik bir engeldir. Sorunun nedeni belirlenmeden çözüm seçmek güçtür.
Uzlaşma, anlaşmazlığı yok saymak veya bir tarafı susturmak değildir. Taraflar ihtiyaçlarını açıkça anlatır, birbirini dinler, ortak noktaları belirler ve iki tarafın da kabul edebileceği bir yol geliştirir. Farklı görüşlerin her zaman tek görüşe dönüşmesi gerekmez; birlikte çalışmanın kuralları üzerinde anlaşmak da uzlaşmadır.
Bir çatışmayı değerlendirirken önce gözlenebilir davranışı, ardından yaşanan etkisini belirle. «Kim haklı?» sorusuyla başlamak yerine «Hangi bilgi eksik kaldı ve taraflar nasıl anlaşabilir?» sorularını sor. Ölçülebilir bir anlaşma (örneğin görevleri yazılı paylaşmak) yalnız iyi niyet bildirmekten daha uygulanabilirdir.
İki grup üyesi, görev paylaşımının toplantıda kararlaştırıldığını düşünüyor; ancak görevleri farklı hatırlıyor. Anlaşmazlığın tekrar etmesini önleyecek ilk somut adım hangisidir?
Doğru cevap: A. Ortak onaylanan yazılı görev listesi belirsizliği azaltır ve tarafların aynı bilgiyi kullanmasını sağlar. Diğer seçenekler çatışmanın nedenini ortadan kaldırmaz.
Uzlaşmayı, taraflardan birinin kendi görüşünden tamamen vazgeçmesi veya anlaşmazlığın üzerinin örtülmesi sanmak.
Etkin dinle, sorunun nedenini belirle, ben diliyle açıklama yap, ortak çözümü somutlaştır. Yazılı/dijital mesajların bağlamını kontrol et.
Fırsat Eşitliği, Haklar ve Kapsayıcı Eğitim
Eşit haklar ile ihtiyaçlara uygun desteğin ilişkisini ve kapsayıcı eğitim uygulamalarını açıklar.
Konuyu öğren
Temel insan hakları, insanların yalnızca belirli bir özelliğe sahip oldukları için değil insan oldukları için sahip olduğu haklardır. Özel gereksinimli bireyler de eğitim, sağlık, ulaşım ve toplumsal yaşama katılma haklarından yararlanır. Aynı hakkın herkese tanınması önemlidir; ancak o haktan yararlanma önündeki engeller farklı olabilir.
Fırsat eşitliği, yalnız herkese aynı aracı sunmak anlamına gelmez. Bir öğrencinin öğrenme materyalini farklı biçimde kullanması, ders süresinde uygun düzenleme yapılması veya fiziksel erişim sağlanması, öğrencinin eğitim hakkına ulaşmasını destekler. Eşit haklarla ihtiyaca uygun destek birbiriyle çelişmez; amaç katılım önündeki engelleri azaltmaktır.
Kaynaştırma ve bütünleştirme yaklaşımları, özel gereksinimli öğrencilerin uygun desteklerle akranlarıyla birlikte eğitim süreçlerine katılmasını önemser. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), öğrencinin gereksinimleri doğrultusunda eğitim amaçlarının ve desteklerin planlanmasıyla ilişkilidir. Her öğrenci için aynı uygulama uygun olmayabilir; gereksinim, hedef ve eğitim ortamı birlikte değerlendirilmelidir.
Bir uygulamayı değerlendirirken «Herkes için aynı mı?» sorusunun yanında «Herkesin gerçekten katılabilmesi için gerekli koşullar sağlanmış mı?» sorusunu da sor. Sadece sembolik katılım sağlayan bir düzenleme ile öğrenme sürecine etkin katılım sağlayan destek aynı şey değildir.
Okulun ortak sınavında görme güçlüğü yaşayan bir öğrenciye uygun puntoda hazırlanmış metin sunuluyor. Diğer öğrenciler sınava standart kitapçıkla giriyor. Bu uygulamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D. İçerik aynı ölçme hedefini korurken sunum biçimi öğrencinin ihtiyacına göre düzenlenmiştir. Amaç üstünlük sağlamak değil erişimi eşitlemektir.
Eşitliğin her koşulda herkes için birebir aynı materyal ve yöntemi kullanmak olduğunu düşünmek.
Haklar ortaktır; gereksinimler farklı olabilir. Uygun destek, hakka erişimi kolaylaştırır. Kapsayıcı eğitim öğrenme sürecine gerçek katılımı hedefler.
Erişilebilirlik ve Toplumsal Katılım
Fiziksel, dijital ve sosyal erişilebilirlik sorunlarını somut örneklerde belirler ve bütüncül çözümler geliştirir.
Konuyu öğren
Erişilebilirlik, bir mekânın, hizmetin veya bilginin farklı gereksinimleri olan bireyler tarafından kullanılabilmesidir. Erişilebilir bir okul, yalnız girişteki rampadan ibaret değildir; sınıflara, tuvaletlere, kütüphaneye, bahçeye ve duyurulara ulaşma koşullarını da içermelidir. Erişim zincirinin tek halkası eksikse kişinin bağımsız hareket etmesi zorlaşabilir.
Fiziksel erişilebilirliğe uygun eğimli yol, asansör ve kullanılabilir geçiş alanları; bilgiye erişime okunabilir metin, anlaşılır yönlendirme ve gerektiğinde alternatif iletişim yöntemleri örnek verilebilir. Sosyal erişilebilirlik ise bireyin etkinliklere kabul edilmesi, söz hakkı bulması ve karar süreçlerine katılmasıyla ilgilidir.
Bir binanın «engelsiz» olduğuna karar verirken yalnız bir fotoğrafa bakmak yeterli değildir. Ulaşım durağından kapıya, kapıdan hizmet noktasına ve hizmet sırasında kullanılan araçlara kadar bütün yolu düşünmek gerekir. Erişilebilirliğin kullanıcı deneyimiyle sınanması, yalnız iyi niyetli tasarımdan daha güvenilir bilgi sağlar.
Özel gereksinimli bireylerin spor, sanat, eğitim ve meslek alanlarında başarılı olması, toplumsal katılımın yalnız yardım almaktan ibaret olmadığını gösterir. Engellerin kaldırılması bireylerin yeteneklerini ortaya koymasına, bağımsızlığına ve topluma katkısına destek olur.
Bir kültür merkezinin girişinde rampa ve asansör vardır. Ancak etkinlik kayıtları yalnızca küçük yazılı bir ekran üzerinden yapılıyor ve alternatif başvuru yolu bulunmuyor. Merkez hakkında hangi değerlendirme yerindedir?
Doğru cevap: B. Rampa ve asansör binaya girişi kolaylaştırır; fakat kayıt hizmetinin farklı gereksinimlere uygun olmaması kullanımda engel oluşturur.
Bir binada tek bir erişilebilirlik aracı bulunmasını, tüm mekânın ve bütün hizmetlerin erişilebilir olduğuna kanıt saymak.
Erişilebilirlik yalnız binaya giriş değildir. Fiziksel ortam, bilgi ve hizmetlere erişim ile sosyal katılım birlikte değerlendirilir.
Destek Hizmetleri, Bakım ve Proje Değerlendirme
İhtiyaca uygun destek hizmetlerini açıklar; toplumsal sorunları çözmek için hazırlanmış projeleri amaç, uygulama ve sonuç yönünden değerlendirir.
Konuyu öğren
Özel gereksinimli bireylerin yaşamlarını sürdürmesinde eğitim ve sağlık hizmetleri kadar aile destekleri, danışmanlık, bakım ve sosyal katılım olanakları da önemlidir. Kitapta farklı destek biçimleri ve fırsat eşitliğini artırmaya yönelik uygulamalar ele alınır. Destek hizmetinin değeri, ilgili kişinin gereksinimini ne ölçüde karşıladığıyla ilişkilidir.
Aile üyelerinin sürekli bakım sorumluluğu bazen yoğunlaşabilir. Geçici bakım veya kısa süreli destek modelleri, uygun koşullarda aileye dinlenme fırsatı sunarken bireyin bakımının sürdürülmesine katkı sağlayabilir. Ancak bu hizmetler her gereksinim için tek çözüm olarak düşünülmemelidir; bireysel durum ve hizmetin niteliği önem taşır.
Ders kitabındaki «Engelsiz Yaşam Tasarımları» çalışması; eğitim, ulaşım, sağlık, istihdam ve sosyal yaşama katılım alanlarında proje geliştirmeye yöneliktir. İyi bir projede sorun açık tanımlanır, kimlerin yararlanacağı belirtilir, yapılacak işler ve sorumlular planlanır, uygulanabilir süre ve kaynaklar gösterilir.
Proje bittiğinde yalnız afiş sayısını ya da duyuru miktarını ölçmek yetmez. Örneğin erişilebilir durak projesinde gerçek kullanıcıların durağı kullanıp kullanamadığına, karşılaşılan engellerin azalıp azalmadığına bakılır. Etkiyi anlamak için gözlem, kullanıcı görüşü ve önce-sonra karşılaştırması birlikte kullanılabilir.
Bir öğrenci grubu, okul kütüphanesini erişilebilir hâle getirmek için proje hazırlıyor. Başarıyı değerlendirmede hangi veri, diğerlerine göre projenin amacına daha doğrudan ilişkindir?
Doğru cevap: C. Projenin amacı erişilebilir kullanımı artırmaktır; bağımsız kullanabilen öğrenci sayısındaki değişim bu amaca doğrudan kanıt sağlar.
Etkinliğin yapılmış olmasını veya duyuru sayısını, hedeflenen toplumsal değişimin gerçekleştiğine tek başına kanıt saymak.
Gereksinimi belirle, uygun hizmeti seç, projeyi planla ve sonuçlarını gerçek katılım verileriyle ölç. Niyet ile etki farklıdır.
Millî Meseleler, Millî Mücadele ve Demokrasi
Millî mesele kavramını tarihî örneklerle açıklar; bağımsızlık, halk iradesi ve birlik bilinci arasındaki ilişkileri değerlendirir.
Konuyu öğren
Millî mesele, bir ülkenin bağımsızlığını, bütünlüğünü, güvenliğini, kültürünü, toplumsal refahını veya ortak geleceğini ilgilendiren önemli durumdur. Ders kitabında bu kavram savaşlar ve demokratik süreçler kadar afet, bilim, spor ve kültür alanlarındaki gelişmelerle de ele alınır. Millî meseleye verilen toplumsal tepki her olayda aynı biçimde görünmeyebilir.
Millî Mücadele döneminde Anadolu’nun çeşitli bölgelerinin işgali, bağımsızlık için ortak hareket etmeyi önemli hâle getirmiştir. 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı süreçte önemli bir dönüm noktasıdır. Halkın dayanışma ve özverisi, askerî mücadelenin sürdürülmesine katkı sağlamıştır. Tekâlif-i Millîye Emirleri kapsamında toplumun imkânlarını ortak amaç için seferber etmesi bunun örneklerindendir.
Demokraside yönetimin meşruiyeti halk iradesine ve hukuk düzenine dayanır. Kitap, 1960 ve 1980 askerî darbelerini demokratik süreçlerin kesintiye uğradığı örnekler arasında gösterir. 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi de demokratik düzene yönelik bir girişim olarak ele alınır. Tarihî olayları karşılaştırırken zamanlarını, nedenlerini ve toplumsal tutumları birbirine karıştırmamak gerekir.
Bir tarihî örnekten çıkarım yaparken «Ne oldu?», «Hangi ilke veya değerle ilgili?», «Bu sonucu hangi belge veya bilgi destekliyor?» sorularını kullan. Sadece olayın adını ezberlemek yerine bağımsızlık, dayanışma, millî egemenlik ve demokratik düzen arasındaki ilişkileri açıklayabilmek daha önemlidir.
Bir tarih çalışmasında, Millî Mücadele yıllarında halkın ordu için araç-gereç sağladığı ve farklı bölgelerin ortak bağımsızlık hedefiyle hareket ettiği belgelenmiştir. Bu iki kanıtın birlikte desteklediği düşünce hangisidir?
Doğru cevap: A. Halkın kaynak sağlaması ve bölgelerin ortak amaç etrafında hareket etmesi, bağımsızlık mücadelesinde toplumsal dayanışmanın rolünü gösterir.
Farklı tarihî olayları aynı dönemde yaşanmış gibi yorumlamak veya tek bir kahramanlık örneğini bütün toplumsal sürecin tek nedeni saymak.
Millî mesele toplumun ortak geleceğiyle ilgilidir. Bağımsızlık, dayanışma ve demokratik düzen farklı olaylarda farklı biçimlerde öne çıkabilir.
Dayanışma ve Toplumsal Sorumluluk
Afet ve toplumsal sorunlar karşısındaki dayanışmanın etkisini sorgular; vatandaşlık sorumluluğunu günlük yaşamla ilişkilendirir.
Konuyu öğren
Toplumsal dayanışma, insanların ortak sorunlar karşısında birbirini desteklemesi ve birlikte hareket etmesidir. Afetlerde arama-kurtarma, barınma, sağlık ve gıda desteği farklı kuruluşlarla vatandaşların iş birliğini gerektirir. Böyle durumlarda ihtiyaçların belirlenmesi, yardımların uygun kişilere ulaştırılması ve güvenilir bilgi kullanılması iyi niyet kadar önemlidir.
Ders kitabı 6 Şubat 2023 depremlerini devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların birlikte çalışmasına örnek olarak ele alır. Yardımların plansız bir noktada birikmesi bazı kişilerin ihtiyaçsız kalmasına, başka yerlerde eksiklerin sürmesine neden olabilir. Eşgüdüm, kaynakların etkili kullanılmasına yardım eder.
Toplumsal sorumluluk sadece olağanüstü zamanlarda gösterilmez. Ortak alanları korumak, çevreyi temiz tutmak, doğrulanmamış haberleri yaymamak, kamusal kurallara uymak ve gönüllülük çalışmalarına katılmak günlük yaşamda sorumluluk örnekleridir. Bir davranışın vatanseverlikle ilişkisi yalnız söylenen sloganla değil toplum yararına oluşturduğu somut katkıyla da değerlendirilebilir.
Bir dayanışma girişiminde «Ne kadar bağış toplandı?» sorusuyla yetinme. İhtiyaç listesinin doğruluğu, yardımın ulaştığı kişi sayısı, dağıtımın güvenliği ve sürekliliği de değerlendirilmeli. Dayanışmanın gücü aynı amaç etrafındaki bireylerin iş birliğinde ortaya çıkar.
Bir yardım kampanyasında aynı ilçedeki üç depoya çok sayıda battaniye gönderilirken bazı mahallelerde içme suyu ihtiyacı devam etmektedir. Kampanyanın etkisini artırmak için öncelikle hangi düzenleme gerekir?
Doğru cevap: D. Yardımın amacı ihtiyaçları karşılamaktır. Güncel ihtiyaçları karşılaştırarak dağıtımı düzenlemek kaynakların daha doğru kullanılmasını sağlar.
Yardımın çok sayıda toplanmasını, doğru yere ve ihtiyaca uygun biçimde ulaştırılmış olmasıyla eş tutmak.
Dayanışma ortak soruna birlikte çözüm üretmektir. İhtiyacı doğrula, iş birliği kur, kaynakları uygun dağıt ve gerçek sonucu değerlendir.
Millî Kimlik, Vefa, Kültür ve Başarılar
Millî kimliği oluşturan unsurları, vefa davranışını ve bilim, sanat, spor başarılarının toplumsal etkisini yorumlar.
Konuyu öğren
Millî kimlik; ortak tarih, dil, kültür, gelenek, değerler ve aynı toplumsal geçmişe duyulan aidiyetle ilişkilidir. Bu öğeler geçmişle bugünün arasında bağ kurulmasını sağlar. Orhun Yazıtları gibi tarihî kaynaklar, toplumun geçmişteki düşüncelerine ve yönetim anlayışına ilişkin izler taşır. Tarihî kaynakları öğrenmek, kimliğin yalnız bir sembol değil bir bilgi ve sorumluluk alanı olduğunu da gösterir.
Vefa, kişinin geçmişte emek verenlere ve kendisine destek olanlara duyduğu saygı ve bağlılığı davranışına yansıtmasıdır. Bir tarihî mirası korumak, öğretmeninin emeğini hatırlamak veya topluma yarar sağlayan kişilerin katkılarını tanıtmak vefaya örnektir. Vefa göstermek, geçmişteki her uygulamayı sorgusuz kabul etmek anlamına gelmez; geçmişi öğrenip sorumlulukla geleceğe taşımayı içerir.
Kitapta Türkiye’nin bilim, sanat ve spor başarılarına örnekler verilir: Aziz Sancar’ın bilimsel çalışmaları, uluslararası spor dereceleri, geleneksel Türk müziğinin tanıtımı ve uzay çalışmaları. Bir başarı yalnız madalya veya ödülle sınırlı değildir; yeni araştırmalara ilham verebilir, kültürel değerlerin görünürlüğünü artırabilir ve gençlerin hedef belirlemesine katkı sağlayabilir.
Millî başarıları değerlendirirken başarının alanını, katkısını ve kanıtını birbirinden ayır. Spor derecesi bilimsel keşfin yerine geçmez; kültürel bir eserin yaşatılması da bir spor yarışının sonucuyla ölçülmez. Farklı alanlardaki çalışmalar toplumun ortak mirasına farklı yollarla katkı sunar.
Bir okul, «Geçmişten Geleceğe» sergisinde tarihî yazıtları tanıtıyor; aynı zamanda Türk bilim insanları ve sporcuların çalışmalarını belgeliyor. Serginin ortak amacı hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?
Doğru cevap: B. Tarihî yazıtlar ortak geçmişi, bilim ve spor çalışmaları güncel katkıları gösterir. Sergi iki yönü birleştirerek süreklilik kurar.
Millî kimliği sadece tarihî olaylara veya tek bir başarı alanına indirgemek; farklı kültürel katkıları birbirinin yerine koymak.
Millî kimlik tarih, dil, kültür ve ortak değerlerle gelişir. Vefa geçmişe sorumlulukla yaklaşmaktır. Bilim, sanat ve spor başarıları farklı katkılar üretir.