7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ortak Mirasımız Test 2 Çöz

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethetme kararını açıklayan bir araştırmada şu gerekçeler yer alıyor: İstanbul’un Doğu Roma yönetiminde kalması, Osmanlı’nın Anadolu ve Balkan toprakları arasındaki bağlantıyı güçleştiriyordu. Şehir, İpek Yolu üzerindeki konumuyla ticaret bakımından önemliydi. Ayrıca İstanbul’un fethine ilişkin dinî müjde, fetih düşüncesini destekliyordu.

Mısır Seferi’nin ardından Osmanlı Devleti Baharat Yolu ticareti üzerinde denetim kurdu. Kanuni Dönemi’nde Preveze Deniz Zaferi ise Akdeniz’de Osmanlı üstünlüğünü pekiştirdi ve deniz ticaret yollarının güvenliğine katkıda bulundu. Bir öğrenci şu yorumu yaptı: “Baharat Yolu’nu denetlemek, malların Akdeniz üzerinden güvenle taşınması için tek başına yeterliydi.”

Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’de güçlenmesi İspanya, Portekiz, Venedik ve Papalığın ortak bir donanma oluşturmasına yol açtı. Bu donanma ile Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 1538’de Preveze’de karşılaştı. Muharebe Osmanlı zaferiyle sonuçlandı ve Akdeniz’de Osmanlı hâkimiyeti pekişti. Bir öğrenci bu süreci oklarla gösteren bir neden–sonuç şeması hazırlıyor.

1538 Preveze Deniz Muharebesi’nde Barbaros Hayreddin Paşa’nın yönettiği Osmanlı kadırgaları hızlı manevra yapabiliyordu. Karşılarındaki Haçlı donanmasının gemileri ise daha büyük ve ağırdı. Osmanlı donanmasında uzun menzilli toplar da bulunuyordu. Bir denizcilik kulübü, tarihî muharebeyi bu koşullara sadık kalarak canlandıracak.

Yavuz Sultan Selim’in yanında atıyla yol alan bilgin Kemal Paşazâde’nin atından sıçrayan çamur, padişahın kaftanını kirletir. Kemal Paşazâde mahcup olur. Yavuz ise bunu bir bilginle aynı ortamda bulunmanın kendisi için değerli olduğunu gösterecek biçimde karşılar. Bir biyografi taslağında, “Yavuz Sultan Selim bilginlere yalnızca resmî görevleri nedeniyle önem verirdi.” yargısı yer alıyor.

Mısır Seferi sonrasında Osmanlı Devleti, Hindistan ve Güneydoğu Asya’dan gelen baharatların Orta Doğu üzerinden Avrupa’ya ulaştığı ticaret yolu üzerinde denetim kurdu. Mısır’ın verimli tarım alanları ve bu bölgeden alınan vergiler de devletin gelirlerini artırdı. Bir ekonomi tarihi raporu yalnızca seferin gelir kaynakları üzerindeki sonuçlarına odaklanıyor.

Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde 1514 Çaldıran Savaşı’yla Safevi tehdidine karşı doğu sınırı güçlendirildi. 1515’te Turnadağ Savaşı sonucunda Dulkadiroğulları Beyliği Osmanlı’ya katıldı. Ardından 1516 Mercidabık ve 1517 Ridaniye savaşlarıyla Memlük Devleti yenilgiye uğratıldı.

İstanbul’un fethinin sonuçları Türk tarihi ve dünya tarihi bakımından farklı başlıklar altında inceleniyor. Bir tarihçi özellikle askerî teknolojideki değişimin Avrupa’nın siyasi düzeni üzerindeki etkisine odaklanan bir sergi bölümü hazırlamak istiyor.

Bir sergi panosunda Fatih Sultan Mehmed yalnızca askerî fetihleriyle tanıtılıyor. Öğrencilerden biri, bu anlatımın Fatih’in devlet yönetiminde bilim ve eğitimle kurduğu ilişkiyi göstermediğini belirterek panoya bir bölüm eklenmesini istiyor.

İstanbul kuşatmasında Doğu Roma, Osmanlı gemilerinin Haliç’e girmesini önlemek için Haliç’in girişini demir bir zincirle kapattı. Osmanlı donanmasının zinciri aşmaya yönelik ilk girişimi başarısız oldu. Bunun ardından kuşatmanın sürdürülmesi için yeni bir yol izlendi.