8. Sınıf Fen Bilimleri Mevsimler ve İklim Test 6 Çöz

Soru 1 / 10

Bir araştırmada birbirini izleyen uzun dönemlerde atmosferdeki CO₂ miktarının arttığı, Dünya'nın ortalama sıcaklığının yükseldiği ve buzul alanlarının küçüldüğü belirleniyor. Aynı zaman aralığında bazı yıllarda birkaç gün süren olağan dışı soğuk hava dalgaları da yaşanıyor.

Bu verilerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi bilimsel olarak en uygundur?

Birkaç soğuk gün yaşanması, uzun dönemli ortalama sıcaklık artışının gerçekleşmediğini kanıtlar. Buzul alanlarının küçülmesi yalnızca günlük hava olaylarının sonucudur. CO₂ miktarının artması, her yerde ve her gün sıcaklığın mutlaka artacağı anlamına gelir. Uzun dönemli sera gazı artışı, sıcaklık yükselişi ve buzul kaybının birlikte görülmesi küresel iklim değişikliğiyle uyumludur; kısa süreli soğuk hava olayları bu uzun dönemli eğilimi tek başına geçersiz kılmaz.

Soru 2 / 10

K, L ve M şehirleriyle ilgili şu gözlemler yapılıyor: K şehrinde yıl boyunca gece ve gündüz süreleri birbirine çok yakındır; ayrıca 21 Mart ve 23 Eylül'de öğle vakti yere dik duran bir cismin gölgesi oluşmamaktadır. L şehrinde 21 Haziran'da, M şehrinde ise 21 Aralık'ta öğle vakti yere dik duran bir cismin gölgesi oluşmamaktadır.

Bu şehirlerin Dünya üzerindeki konumları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

K: Yengeç Dönencesi — L: Ekvator — M: Oğlak Dönencesi K: Oğlak Dönencesi — L: Yengeç Dönencesi — M: Ekvator K: Ekvator — L: Yengeç Dönencesi — M: Oğlak Dönencesi K: Ekvator — L: Oğlak Dönencesi — M: Yengeç Dönencesi

Soru 3 / 10

Kuzey Yarım Küre'deki bir şehirde aynı çubuğun öğle vakti gölge boyu ve gündüz süresi ölçülüyor. 21 Aralık'ta gündüz süresi 9 saat 20 dakika ve gölge boyu 112 cm; 21 Mart'ta gündüz süresi 12 saat ve gölge boyu 70 cm; 21 Haziran'da gündüz süresi 14 saat 40 dakika ve gölge boyu 35 cm olarak kaydediliyor. Buna göre; I. 21 Aralık'tan 21 Haziran'a doğru gündüz süresi artmıştır. II. Aynı süreçte Güneş ışınlarının öğle vakti geliş açısı genel olarak büyümüştür. III. Aynı süreçte birim yüzeye aktarılan Güneş enerjisi genel olarak azalmıştır.

Verilen yargılardan hangileri doğrudur?

I ve II I ve III II ve III I, II ve III

Soru 4 / 10

Bir sınıfta Dünya modeli, merkezdeki lambanın çevresinde sabit uzaklıkta dolandırılıyor. Dünya modelinin ekseni 23° 27′ eğik tutuluyor ve eksen yönü dolanma boyunca korunuyor. Modelin bir konumunda Kuzey Yarım Küre'deki termometrenin sıcaklığı 10 dakikada 7 °C, aynı enlem derecesindeki Güney Yarım Küre termometresinin sıcaklığı ise 3 °C artıyor.

Bu model ve ölçüm sonuçları aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?

Mevsimlerin temel nedeni Dünya'nın Güneş'e yaklaşması ve uzaklaşmasıdır. Aynı enlem derecesindeki iki nokta yıl boyunca her zaman eşit enerji alır. Eksen eğikliği ve dolanma hareketi nedeniyle aynı anda iki yarım küre Güneş ışınlarını farklı açılarla alabilir ve farklı miktarda ısı enerjisi kazanabilir. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönme hareketi tek başına mevsimleri oluşturur.

Soru 5 / 10

Bir kentin dört günlük hava tahmini şöyledir: P günü en yüksek sıcaklık 30 °C, en yüksek nem yüzde 78, rüzgâr 12 km/sa.; R günü 31 °C, yüzde 69, 27 km/sa.; S günü 25 °C, yüzde 94, 18 km/sa.; T günü 24 °C, yüzde 96, 10 km/sa. olarak tahmin edilmiştir. Bir öğrenci bu dört günlük tablodan kentin iklimi hakkında kesin sonuç çıkarmak istemektedir.

Öğrencinin değerlendirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dört günlük veri yeterlidir; en yüksek nem T gününde olduğuna göre kentin iklimi yağışlıdır. Bu veriler kısa süreli hava koşullarını değerlendirmede kullanılabilir; kentin iklimini belirlemek için uzun yıllara ait gözlem verileri gerekir. Rüzgârın en hızlı olduğu R günü, kentin yıl boyunca en rüzgârlı günüdür. Sıcaklık birkaç gün içinde değiştiğine göre kentin iklimi de aynı süre içinde değişmiştir.

Soru 6 / 10

Bir deney düzeneğinde K bölgesinin altında üç özdeş mum, L bölgesinin altında ise bir özdeş mum yakılıyor. İki bölge arasındaki yükseklik ve uzaklık eşittir. Bir süre sonra K bölgesindeki hava daha fazla ısınıyor ve yukarı doğru hareket ediyor.

Bir süre sonra oluşacak basınç alanları ve yüzeye yakın hava hareketi için aşağıdakilerden hangisi beklenir?

K'de yüksek, L'de alçak basınç oluşur; hava K'den L'ye hareket eder. K'de alçak, L'de yüksek basınç oluşur; hava L'den K'ye hareket eder. Her iki bölgede basınç eşit kalır; çünkü mum sayısının rüzgâr oluşumuna etkisi yoktur. K'de alçak basınç oluşur ancak hava hareketi K'den L'ye doğru gerçekleşir.

Soru 7 / 10

K olayında gece soğuyan yaprakların üzerinde su damlacıkları oluşuyor. L olayında yeryüzüne yakın havada çok küçük su damlacıkları asılı kaldığı için görüş mesafesi azalıyor. M olayında bulut içindeki su damlacıkları donarak buz parçaları hâlinde yeryüzüne düşüyor.

Bu olayların oluştuğu yere göre aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

Yeryüzüne yakın: yalnız K — Gökyüzüne yakın: L ve M Yeryüzüne yakın: yalnız L — Gökyüzüne yakın: K ve M Yeryüzüne yakın: K ve M — Gökyüzüne yakın: yalnız L Yeryüzüne yakın: K ve L — Gökyüzüne yakın: M

Soru 8 / 10

Bir havaalanında görevli ekip, iniş öncesinde rüzgâr süratini, hava basıncını ve havadaki nem miktarını aynı anda ölçmek istiyor. Ekip, ölçüm sonuçlarını kısa süreli hava tahmininde kullanacaktır.

Bu üç büyüklüğü ölçmek için kullanılacak araçlar sırasıyla hangisidir?

Barometre — termometre — anemometre Higrometre — anemometre — barometre Anemometre — barometre — higrometre Termometre — higrometre — barometre

Soru 9 / 10

X bölgesinin 40 yıllık kayıtlarında her mevsim yağış görüldüğü, bitki örtüsünün orman olduğu ve kırsal konutlarda ahşabın yaygın kullanıldığı belirleniyor. Y bölgesinde ise yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır; doğal bitki örtüsü bozkırdır ve kırsalda kerpiç konutlara sık rastlanır.

Bu bilgiler aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?

Bir bölgedeki konut tipi yalnızca o günkü hava durumuna göre belirlenir. Uzun süreli iklim özellikleri bitki örtüsü ve insanların konut tercihi gibi yaşam özellikleri üzerinde etkili olabilir. X ve Y bölgelerinin iklimleri aynıdır; çünkü her iki bölgede de yağış görülebilir. Bitki örtüsü iklimden bağımsızdır ve yalnız insanların tercihleriyle oluşur.

Soru 10 / 10

Bir araştırma merkezindeki çalışmalar şunlardır: I. Yarın sabah sis görülme olasılığını hesaplamak. II. Bir bölgenin son 40 yıldaki ortalama sıcaklık değişimini incelemek. III. Yaklaşan fırtına için saatlik rüzgâr ve basınç verilerini değerlendirmek. IV. Uzun yıllık yağış değişimlerinin bölgenin iklimi üzerindeki etkisini araştırmak.

Bu çalışmalar meteorolog ve klimatologlara aşağıdakilerden hangisinde doğru dağıtılmıştır?

Meteorolog: I ve III — Klimatolog: II ve IV Meteorolog: I ve II — Klimatolog: III ve IV Meteorolog: II ve III — Klimatolog: I ve IV Meteorolog: II ve IV — Klimatolog: I ve III

8. Sınıf Fen Bilimleri Mevsimler ve İklim Test 6 Çöz