AGS Gelişim Psikolojisinde Temel Kavramlar Testi Çöz

Soru 1 / 17

Bir grup öğrenci, çevrim içi ortamda arkadaşlarıyla alay ettikleri için eleştirildiğinde “Herkes yapıyor.”, “Zaten o da çok hassas.” ve “Biz sadece şaka yaptık, asıl sorun onun abartması.” biçiminde savunmalar geliştirmiştir. Bandura’ya göre bu açıklamaların ortak işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışı herkes için geçerli evrensel ilkelere bağlayarak grubun ortak ahlak standardını daha ileri bir düzeye taşımak Mağdurun yaşadığı duyguları anlamaya çalışarak davranışın sonuçlarına ilişkin empati ve kişisel sorumluluk geliştirmek Sorumluluğu gruba yayma, mağduru suçlama ve zararı küçümseme yoluyla ahlaki öz denetimi geçici olarak devre dışı bırakmak Kuralların insanlar tarafından oluşturulduğunu kabul edip karşılıklı anlaşmayla yeni ve daha adil kurallar geliştirmek Davranışın yanlışlığını içselleştirmek yerine ceza alma olasılığını değerlendirerek davranışı dışsal baskıyla durdurmak

Soru 2 / 17

Bir öğretmen öğrencilerine, yaşam kurtarmak amacıyla yasayı çiğnemenin doğru olup olmadığını tartıştıkları bir olay sunmuştur. Öğrencilerden kararlarını gerekçelendirmelerini, farklı görüşleri dinlemelerini ve kendi düşüncelerini yeniden değerlendirmelerini istemiştir. Öğretmenin bu uygulaması ahlak eğitiminde aşağıdaki yöntemlerden hangisine örnektir?

Değerlerin doğrudan aktarılması Davranışın ödül ve cezayla biçimlendirilmesi Model alma yoluyla örtük öğrenme Ahlaki ikilem tartışması yoluyla gerekçe ve perspektif geliştirme Kuralların ezberletilmesine dayalı karakter eğitimi

Soru 3 / 17

Birinci sınıf öğretmeni Selin Hanım, aynı takvim yaşındaki Defne ve Mert’e yazı çalışmaları yaptırmaktadır. Defne okul öncesinde boncuk dizme, kesme ve çizgi tamamlama etkinliklerine sıkça katılmış; kalem kullanmaya da isteklidir. Mert’in el ve parmak kasları yaşına uygun gelişmesine rağmen benzer etkinliklerle az karşılaştığı ve hata yapmaktan çekindiği görülmektedir. Aynı açıklama ve süre verilmesine karşın Mert daha fazla yönlendirmeye ihtiyaç duymaktadır. Bu durumdan hareketle aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılması en uygundur?

Mert’in zorlanması, yazma becerisine ilişkin kritik dönemi kaçırdığını göstermektedir. Aynı takvim yaşındaki çocukların bir beceriyi farklı hızlarda kazanması biyolojik yaşla açıklanmalıdır. Bir beceriyi kazanabilme düzeyi; olgunlaşma, önceki öğrenmeler ve öğrenmeye yönelik isteğin ortak etkisiyle biçimlenmektedir. Defne’nin başarısı, gelişimin baştan ayağa doğru ilerlemesinin doğrudan sonucudur. Mert’e daha fazla alıştırma verilmesi, diğer bireysel özellikler dikkate alınmadan beceriyi kazanmasını sağlar.

Soru 4 / 17

Bir araştırma ekibi, çocukların öz düzenleme becerilerini 5 yaşından 20 yaşına kadar aynı katılımcıları iki yılda bir değerlendirerek incelemektedir. Çalışmanın onuncu yılında bazı aileler taşınmış, bazı katılımcılar araştırmadan ayrılmış ve başlangıçtaki örneklemin önemli bir bölümü izlenemez hâle gelmiştir. Araştırmanın geçerliğini tehdit eden bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Yaş ve kuşak etkilerinin birbirine karışması Bağımlı değişkenin işlemleştirilmemesi Örneklemin kesitsel biçimde seçilmesi Denek kaybına bağlı örneklem aşınması Bağımsız değişkenin araştırmacı tarafından değiştirilmesi

Soru 5 / 17

Bir araştırmacı, dijital medya kullanımının bilişsel esnekliğe etkisini yaş ve kuşak farklarını ayırarak incelemek istemektedir. Bu amaçla 2012, 2015 ve 2018 doğumlu üç grubu 2026 yılında değerlendirmeye başlamış; aynı grupları üçer yıl arayla iki kez daha ölçmüştür. Araştırmacının kullandığı desen aşağıdakilerden hangisidir?

Kesitsel desen Sırasal desen Tek denekli desen Deneysel desen Fenomenolojik desen

Soru 6 / 17

Bir öğrencinin okul devamsızlığı incelenirken şu bilgiler elde edilmiştir: Annesinin vardiyalı çalışması nedeniyle evdeki düzen sık sık değişmektedir; okul ile aile arasındaki iletişim zayıftır; aile, eğitimin erkek çocuklar için daha önemli olduğuna ilişkin yaygın bir toplumsal inanıştan etkilenmektedir. Bronfenbrenner’in Ekolojik Sistem Kuramı’na göre bu etkiler sırasıyla hangi sistemlerde değerlendirilmelidir?

Mikrosistem - Egzosistem - Kronosistem Mezosistem - Mikrosistem - Egzosistem Egzosistem - Makrosistem - Mezosistem Kronosistem - Mezosistem - Makrosistem Egzosistem - Mezosistem - Makrosistem

Soru 7 / 17

Bir araştırmada ergenlerin sosyal medya kullanım süresi ile uyku problemleri arasında +0,68 düzeyinde anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırmacı, herhangi bir değişkene müdahale etmemiş ve verileri aynı hafta içinde toplamıştır. Bu bulguya dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

Sosyal medya kullanım süresi arttıkça uyku problemlerinin artma eğiliminde olduğu söylenebilir; ancak araştırma deseni neden-sonuç yorumu yapmaya izin vermez. Uyku problemlerinin sosyal medya kullanımını artırdığı kesinleşmiştir; ilişkinin yönü korelasyon katsayısından doğrudan anlaşılabilir. +0,68 değeri, sosyal medya kullanımının uyku problemlerindeki değişimin yüzde 68’ini tek başına açıkladığını göstermektedir. İlişkinin anlamlı bulunması, araştırmacının sosyal medya kullanımını değiştirerek deneysel kontrol sağladığını kanıtlamaktadır. Pozitif korelasyon, bütün ergenlerde sosyal medya süresindeki her bir saatlik artışın aynı miktarda uyku problemi oluşturduğunu gösterir.

Soru 8 / 17

Doğum öncesi gelişimde teratojenlerin etkisi; maruz kalınan maddenin türü, dozu, süresi ve gelişimin hangi döneminde gerçekleştiğine göre değişmektedir. Organların temel yapılarının oluştuğu ve yapısal bozukluk riskinin en yüksek olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Zigot dönemi Fetal dönem Embriyonik dönem Yenidoğan dönemi Son çocukluk dönemi

Soru 9 / 17

Bir çocuk doktoru, sekiz aylık bir bebeğin avucuna dokunulduğunda parmaklarını güçlü biçimde kapatmaya devam ettiğini; bu tepkinin istemli kavrama becerisini de zorlaştırdığını gözlemlemiştir. İlkel reflekslerin beklenen zamanda bütünleşmemesi dikkate alındığında bu bulgu için en uygun değerlendirme hangisidir?

Refleksin sürmesi, ince motor becerilerin hızla geliştiğini gösterir. Refleksin sürmesi, bebeğin nesne sürekliliği kazandığını gösterir. Bu tepki yaş ilerledikçe güçlenmesi beklenen kalıcı bir reflekstir. Refleksin beklenenden uzun sürmesi nörolojik gelişimin değerlendirilmesini gerektirebilir. İstemli kavrama yalnız öğrenmeyle geliştiğinden refleksin sürmesi önem taşımaz.

Soru 10 / 17

Aynı sınıfta bulunan iki erkek öğrenciden Arda akranlarından daha erken, Kerem ise daha geç fiziksel olgunlaşmıştır. Arda bir süre spor takımında liderlik rolü üstlenirken Kerem bedenini akranlarıyla karşılaştırdığı için sosyal ortamlardan uzaklaşmıştır. Rehber öğretmen, bu sonuçların kesin ve değişmez olmadığını; akran tepkileri, aile desteği ve benlik algısıyla biçimlendiğini belirtmiştir. Bu açıklamadan çıkarılabilecek en uygun sonuç hangisidir?

Erken olgunlaşan erkeklerin akranları arasında kabul görmesi, her koşulda yüksek ve kalıcı benlik saygısı geliştirmelerini sağlar. Olgunlaşma zamanının psikososyal sonuçları, biyolojik değişimlerin aile, akran ve kültürel çevreyle etkileşmesi sonucunda biçimlenir. Geç olgunlaşan erkeklerin ergenlikte yaşadığı güçlükler, yetişkinlikte değişmesi mümkün olmayan kişilik özelliklerine dönüşür. Fiziksel olgunlaşma sosyal ve duygusal gelişimden bağımsız ilerlediği için akran tepkileri sonuçlar üzerinde etkili değildir. Ergenlikte ortaya çıkan bireysel farklılıkların tümü hormon düzeyleriyle açıklanabilir; çevresel yaşantılar ikincil önemdedir.

Soru 11 / 17

Anaokulu öğretmeni, makas kullanmakta zorlanan çocuklara önce hamur yoğurma ve büyük mandalları sıkma etkinlikleri yaptırmış, daha sonra kalın çizgiler üzerinde kesme çalışmasına geçmiş, çocukların yeterliği arttıkça daha küçük ve karmaşık şekillere yönelmiştir. Öğretmenin bu uygulamasıyla ilgili en uygun değerlendirme hangisidir?

İnce motor gelişim, kaba motor gelişim tamamlanmadan başlatılmamalıdır. Çocukların zorlanması, makas kullanmaya ilişkin kritik dönemi kaçırdıklarını gösterir. Aynı etkinlik tüm çocuklara aynı hızda uygulanmalıdır. Motor beceriler biyolojik olarak belirlendiğinden öğretmenin kademeli desteği sonucu değiştirmez. Etkinlikler mevcut yeterliğe göre basamaklandırılmış ve gelişimsel hazırbulunuşluk desteklenmiştir.

Soru 12 / 17

Havighurst’a göre gelişim görevleri biyolojik olgunlaşma, toplumsal beklentiler ve bireysel değerlerin etkisiyle ortaya çıkar. Aşağıdakilerden hangisi orta yetişkinlik döneminin gelişim görevlerinden biridir?

Yetişmekte olan kuşağın sorumlu ve mutlu bireyler olmasına katkıda bulunmak Akranlarla oyun kurallarını öğrenmek Kişisel bağımsızlığa ulaşmak ve meslek seçimine hazırlanmak Eş seçmek ve evlilik ilişkisi içinde yaşamayı öğrenmek Emeklilik ve azalan gelire uyum sağlamak

Soru 13 / 17

Dört yaşındaki Ada, daha önce gördüğü bütün dört ayaklı hayvanlara “köpek” demektedir. Hayvanat bahçesinde zebrayı da köpek olarak adlandırır. Babası zebranın çizgili olduğunu, farklı ses çıkardığını ve köpeklerden başka bir hayvan olduğunu açıkladıktan sonra Ada “zebra” için ayrı bir sınıflama oluşturmaya başlar. Ada’nın ilk ve sonraki bilişsel işlemleri sırasıyla hangileridir?

Uyma - özümleme Dengeleme - örgütleme Özümleme - uyma Şema oluşturma - özümleme Örgütleme - dengeleme

Soru 14 / 17

Dokuz aylık bir bebeğin oyuncağı birkaç kez A örtüsünün altına saklanmış ve bebek her seferinde oyuncağı bulmuştur. Daha sonra bebek oyuncağın B örtüsünün altına konduğunu açıkça izlemesine rağmen elini yine A örtüsüne uzatmıştır. Bu davranışın en uygun açıklaması hangisidir?

Bebek, nesnelerin fiziksel özellikleri değiştiğinde miktarın korunduğunu anlayamamaktadır. Bebek, yeni bilgiyi mevcut şemasına katamadığı için bilişsel denge kuramamaktadır. Bebek, davranışı daha sonra taklit etmek üzere belleğinde temsil etmektedir. Bebek, önceki arama davranışının etkisinden kurtulamadığı için A-not-B hatası yapmaktadır. Bebek, nesnelerin canlı ve niyet sahibi olduğunu düşünmektedir.

Soru 15 / 17

Bir öğretmen, eşit miktarda su bulunan iki aynı bardağı çocuklara gösterir. Çocuklar miktarların eşit olduğunu kabul ettikten sonra bardaklardan birindeki suyu uzun ve ince bir kaba aktarır. Beş yaşındaki Deniz, uzun kaptaki suyun daha fazla olduğunu söyler; yedi yaşındaki Ece ise suyun geri dökülmesi hâlinde ilk duruma ulaşılacağını belirterek miktarın değişmediğini savunur. Deniz ile Ece arasındaki farkı en iyi açıklayan seçenek hangisidir?

Deniz nesne sürekliliğini kullanarak suyun varlığını koruduğunu düşünürken Ece henüz nesne sürekliliğini kazanamamıştır. Deniz kabın yüksekliğine odaklanıp dönüşümü zihninde tersine çeviremezken Ece tersine çevirebilirlik sayesinde miktarın korunduğunu kavramıştır. Deniz soyut önermelerle akıl yürüttüğü için görünüşe önem verirken Ece işlem öncesi dönemin sezgisel düşünme özelliğini göstermektedir. Deniz alt sınıf ile üst sınıf arasındaki ilişkiyi kuramadığı için yanılırken Ece sınıf kapsama becerisiyle doğru sonuca ulaşmaktadır. Deniz yeni durumu özümleme yoluyla, Ece ise yalnız örgütleme yoluyla açıklamış; iki çocuk da korunum becerisini göstermiştir.

Soru 16 / 17

Bir çocuk masasındaki çiçekleri incelerken yedi papatya ve üç lale olduğunu görür. Öğretmeni “Masada papatya mı daha çok, çiçek mi?” diye sorduğunda çocuk “Papatya daha çok.” yanıtını verir. Bu yanıt, Piaget’ye göre aşağıdaki bilişsel sınırlılıklardan hangisini göstermektedir?

Nesne sürekliliğinin gelişmemesi Özelden özele akıl yürütme Animistik düşünme Tersine çevirebilirliğin gelişmemesi Alt sınıf ile üst sınıf arasındaki ilişkiyi kuramama

Soru 17 / 17

Lise öğrencisi Zeynep, bitkilerin büyümesini etkileyebilecek ışık, su ve gübre miktarını belirlemek istemektedir. Önce olası açıklamaları ayrı ayrı yazar; daha sonra her deneyde iki değişkeni sabit tutup birini değiştirerek sonuçları karşılaştırır. Zeynep’in bu yaklaşımı Piaget’nin bilişsel gelişim kuramında hangi özelliğe örnektir?

Olası açıklamalar üretip değişkenleri denetleyerek hipotezleri sistemli biçimde sınamaya dayalı hipotetik-dedüktif düşünme Sorunu yalnız görünen özelliklere göre değerlendirip farklı açıklamaları denemeden ilk izlenime bağlı kalmaya dayalı sezgisel düşünme Birden fazla değişkeni aynı anda değiştirdiği için sonuçların hangi etkenden kaynaklandığını ayırt edememeye dayalı odaklanma Deneydeki somut işlemleri eski durumuna döndürmeyi düşünerek miktarın değişmediğini anlamaya dayalı tersine çevirebilirlik Bitkilerin büyümesini istek ve niyet sahibi canlıların bilinçli tercihleriyle açıklamaya dayalı animistik düşünme

AGS Gelişim Psikolojisinde Temel Kavramlar Testi Çöz

Gelişim Psikolojisinde Temel Kavramlar Testi