7.Sınıf Türkçe Yazım Kuralları Test 5 Çöz

Çevre gözlemi raporunun son paragrafında şu cümle yer alıyor:

“Herşey olağanüstü ilerledi, hiçbir aksaklık yaşanmadı; ancak olağandışı sıcaklık nedeniyle gezi erken bitirildi.”

Editör yalnızca yazım yanlışlarını düzeltmek, doğru yazılmış sözcüklere dokunmamak istiyor. İlk bölümde işlerin çok iyi gittiği, son bölümde ise alışılmışın dışında bir sıcaklığın yaşandığı anlatılıyor.

Bir araştırma ekibi, gelecek dönemdeki katılımı tahmin eden bir belge hazırladı. Metinde şu iki ifade yer alıyor:

I. “Verilere dayanarak bir ön görü geliştirdik.”
II. “Katılımcılara karşı ön yargılı davranmamaya çalıştık.”

Birinci ifade geleceğe ilişkin tahmini, ikincisi ise yeterli bilgi edinmeden oluşan peşin hükmü anlatmaktadır.

Doğa kampı için hazırlanan gezi yazısında aşağıdaki üç betimleme bulunuyor:

I. Çadırların örtüsü yağmurda sırıl sıklam olmuştu.
II. Fırtınaya rağmen sapa sağlam kalan köprüyü gördük.
III. Sabah olduğunda yem yeşil yamaçlar ortaya çıktı.

Yazarın amacı sırasıyla çok ıslak, zarar görmemiş ve yeşilliği belirgin olan varlıkları anlatmaktır. Sözcüklerin anlamları ve sıraları değiştirilmeyecektir.

Bir duyuruda iki ifade uzun biçimleriyle şöyle yer almaktadır:

• “Türk Dil Kurumundan görüş istendi.”
• “Öneri Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderildi.”

Duyuru kısaltılacaktır. Kurumların adları sırasıyla TDK ve TBMM olarak yazılacak; bu kısaltmalara gelen ekler harflerin okunuşuna göre seçilecektir.

Bir harita kitabında aynı yer adı iki farklı göreviyle kullanılacaktır:

• İlk satırda Türkiye’deki bir akarsuyun resmî adı belirtilir: Sakarya ...
• İkinci satırda Türkiye’deki bir ilin adı ve onun türü belirtilir: Sakarya ...

İlk satırda “Nehri”, akarsu özel adının parçasıdır. İkinci satırda “ili”, özel ada dâhil olmayan tür bildiren sözcüktür.

Gençlik merkezinin faaliyet raporunda şu cümleler bulunmaktadır:

I. Yurtiçi gezi programlarına yeni başvurular alındı.
II. Görevliler, izinsiz giriş yapan kişiyi suç üstü yakaladı.
III. Raporun son bölümünde yasa dışı satışlarla ilgili uyarılar yer aldı.

Editör yalnızca yazımı yanlış olan ifadeleri değiştirecek, doğru yazılmış ifadeleri olduğu gibi bırakacaktır.

Okuma köşesi için iki kaynak tanıtımı hazırlanıyor:

• Türk Dili adlı yayın bir dergidir.
• Suç ve Ceza adlı eser bir romandır.

Derginin ve romanın adları doğru büyük harflerle yazılacak; bunlardan sonra gelen “dergisi” ve “romanı” sözcükleri eser adlarının bir parçası olmayacaktır.

Okuma kulübünün çevrim içi görüşmesinden alınan kayıtta iki soru yanlış yazılmıştır:

“Bu öyküyü daha önce okumuşmuydun? Yeni baskıyı almaktan vazmı geçtin?”

Soruların anlamı korunacak; soru ekinin ve bu eke bağlanan kişi-zaman eklerinin yerleri doğru yazılacaktır.

Bir bilim merkezinin geçmiş yıllara ait ziyaretçi kayıtları bir haberde rakamla yayımlanacaktır. Arşivdeki sayı yazıyla şöyle geçmektedir:

“İki milyon on beş bin altı yüz sekiz”

Editör, sayının değerini hiçbir biçimde değiştirmeyecek ve dört ya da daha çok basamaklı sayıların yazımında Türkçenin binlik gruplama kuralını uygulayacaktır.

Bir tiyatro sahnesinin dekor listesinde üç renk belirtilmiştir:

I. Yeşilin koyu tonu (koyuyeşil)
II. Geceyi çağrıştıran mavi tonu (gecemavisi)
III. Yerleşik bir renk adı (cam göbeği)

Parantezlerde, taslakta kullanılan yazımlar verilmiştir. Tasarımcı renklerin anlamını değiştirmeden üçünü de TDK yazımına uygun hâle getirecektir.