7.Sınıf Türkçe Yazım Kuralları Test 6 Çöz

Bilim atölyesinin rapor taslağında şu cümle yer alıyor:

“Ön çalışma da yapılan ölçümlerin bir çoğu artarda kaydedildi; her gruba ikişer örnek verildi.”

Düzeltmen aşağıdaki değişiklikleri öneriyor:

I. “ön çalışma da” → “ön çalışmada”
II. “bir çoğu” → “birçoğu”
III. “artarda” → “art arda”
IV. “ikişer” → “2’şer”

Yalnız gerekli ve doğru düzeltmeler uygulanacaktır.

Belgesel metninin ham çözümünde “Harita eski idi, yollar açık imiş, rehber yorgun idi.” cümlesi geçiyor.

Seslendirme ekibi, “idi” ve “imiş” sözlerini kendilerinden önce gelen sözcüklere birleştirerek metni kısaltacaktır. Ancak bilgi, kip ve kişi değişmeyecek; birleşme sırasında oluşan ses değişiklikleri yazıya yansıtılacaktır.

Bir teknoloji dergisinin arka kapağında üç alan adı kullanılacak:

I. Dilin yapısını inceleyen bilgiler için “dilbilgisi”
II. Araştırma yapan kişi için “biliminsanı”
III. Elektronik işlem aygıtı için “bilgisayar”

Editör aynı kökten gelen sözcüklerin her zaman aynı biçimde yazılmadığını biliyor. Üç kavramın anlamı korunacaktır.

Bir sağlık ve sanat bülteni üç farklı bağlamda “baş” sözüyle kurulmuş ifadeler kullanacaktır:

• Hastaneyi yöneten hekim
• Bir kişide ortaya çıkan ve ağrıyla kendini gösteren rahatsızlık
• Tiyatro oyununda en önemli rol

Bu ifadelerde sözcüklerin ilk ögesi aynı olsa da birleştirme kuralı her üçünde aynı değildir.

Anket sonuçları hazırlanırken 80 katılımcının 18’inin çevrim içi seçeneği tercih ettiği belirleniyor. Raporun ekindeki toplam dosya sayısı ise “on beş bin” olarak geçiyor.

Editör, tercihi yüzde işaretiyle ve bir ondalık basamakla, dosya sayısını rakamla ve Türkçenin binlik ayıracıyla gösterecek. İki sayının da değeri değişmeyecek.

Söyleşi çözümlemesinde üç ifade bulunuyor:

I. Burun buruna geldikleri için birbirlerini hemen tanıdılar.
II. Gönüllüler omuz omuza çalıştı.
III. Çocuklar kamp ateşinin yanında koyun koyuna uyudu.

Düzeltmen, sözlü dilde hızlı söylendiği gerekçesiyle ikinci kelimelerin iç ünlülerini düşürmeyi ve “burun burna”, “omuz omza”, “koyun koyna” yazmayı öneriyor.

Bir bilim kurgu öyküsünün taslağında şu cümle geçiyor:

“Arşiv dosyası bir anda kayıp oldu; görevli bunu hemen his etti ama araştırmayı terk etmedi.”

Yazar, olay sırasını değiştirmeden üç fiili yazım kılavuzuna uygun hâle getirecektir. İlk iki yapıda ses olayı vardır; sonuncusunda ses olayı bulunmaz.

Okul gazetesinin arşiv başlıklarında “dünkü değerlendirme”, “bugünkü sonuçlar” ve “yarınki toplantı” ifadeleri yer alıyor.

Editör, bu üç sözün de bitişik yazıldığını ancak ekin her örnekte aynı ünlüyle görünmediğini öğrencilere açıklamak istiyor. Açıklama hem yazımı hem de ses uyumunu doğru yansıtmalıdır.

Bir bilim projesinin son raporunda dosyanın Marmara Üniversitesine gönderildiği ve sunum notlarının Selin adlı araştırmacıdan alındığı belirtilecektir.

Editör, kurum adına yönelme eki, kişi adına ayrılma eki getirecek. Özel adlara getirilen eklerin yazımında bu iki kullanımın aynı kurala bağlı olmadığını biliyor.

Sergi hazırlık dosyasında dört kısa not için sözcük seçiliyor:

I. Babamın kız kardeşi olan (...) açılışa gelecek.
II. Katalog (...) basılmadığı için dağıtılamıyor.
III. Belediye, etkinlik için (...) izin belgesi istiyor.
IV. Ressamın tablosunun (...) arşivde saklanıyor.

II. cümlede “henüz”, III. cümlede “kurumca onaylanmış”, IV. cümlede ise “tablonun görüntüsü” anlamı korunacaktır.