7.Sınıf Fen Bilimleri Elektriklenme Test 4 Çöz

Yalıtkan ayaklar üzerindeki özdeş metal K ve L kürelerinin başlangıç yükleri sırasıyla +4 ve −8 birimdir. Küreler birbirine dokundurulup yük paylaşımı tamamlandıktan sonra ayrılıyor. Ardından her biri, başlangıçta ve deney boyunca net yükü sıfır olan ayrı bir M metal küresine dokundurulmadan yaklaştırılıyor. M her iki denemede de yaklaşan küreye doğru hareket ediyor.

Başlangıçta K kumaşının net yükü −1 birimdir; L kumaşının başlangıç yükü bilinmemektedir. Bu iki kumaş, dış ortamla yük alışverişi olmayacak biçimde birbirine sürtülüyor. İşlem sonunda K kumaşının net yükü +5 birim, L kumaşının net yükü −8 birim olarak ölçülüyor. Her birim yük, aynı miktarda elektron yükünü temsil ediyor.

Görselde musluktan akan ince bir su akışına negatif yüklü plastik çubuk sağ taraftan yaklaştırılıyor. Çubuk suya temas etmiyor. Başlangıçta net elektrik yükü taşımadığı bilinen su, çubuğun bulunduğu tarafa doğru hafifçe eğiliyor.

Başlangıçta nötr olan cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde camdan ipeğe elektron geçtiği ölçülüyor. Başka bir deneyde, başlangıçta nötr olan plastik çubuk yün kumaşa sürtülüyor ve yünden plastiğe elektron geçiyor. Dört cisim de sürtünmelerden sonra birbirine dokundurulmuyor.

Görselde başlangıçta pozitif yüklü olduğu bilinen elektroskobun yaprakları açıktır. Elektroskobun metal topuzu, iletken bir kabloyla toprağa bağlanıyor. Çevrede başka yüklü cisim bulunmuyor; yük dengesi sağlanıncaya kadar bekleniyor.

Yük ölçen bir sensörle iki kumaşın plastik çubuğu elektriklendirme etkisi inceleniyor. Her denemede nötr hâle getirilen özdeş çubuklar aynı basınç ve hareket hızıyla sürtülüyor. Ölçülen negatif net yükün büyüklüğü şöyledir: A kumaşıyla 10 saniyede 3 birim, 20 saniyede 7 birim; B kumaşıyla 10 saniyede 6 birim, 20 saniyede 4 birim. Diğer koşullar sabit tutuluyor.

Başlangıçta nötr olan iki farklı yalıtkan kumaş şerit, dış ortamdan yalıtılmış bir düzenekte birbirine sürtülüyor ve ayrılıyor. Yük algılayıcıları her iki şeridin net elektrik yükü kazandığını doğruluyor; ancak yüklerin pozitif mi negatif mi olduğunu göstermiyor. Yük alışverişi yalnız şeritler arasında gerçekleşiyor.

Görselde bir binanın çatısındaki metal paratoner ucu, dış cephe boyunca uzanan uygun iletken hatla toprağa bağlanmıştır. Yıldırım boşalmasının paratoner ucuna ulaştığı temsilî bir durum gösterilmektedir. Bu sistemin bina için koruyucu bir yol oluşturması amaçlanıyor.

Görselde hava sızdırmayan şeffaf kutunun içinde yalıtkan ipe asılmış, başlangıçta nötr bir alüminyum folyo top bulunmaktadır. Yün kumaşa sürtülerek negatif yüklenen plastik çubuk kutunun dışından topa yaklaştırılınca top çubuğa yöneliyor. Eylül, hareketin çubuğun yalnızca yer değiştirmesinden kaynaklanabileceğini düşünüyor.

Yaprakları açık olan ve yük işareti bilinmeyen bir elektroskoba iki bağımsız deneme yapılıyor. Pozitif yüklü referans çubuk topuza yaklaştırıldığında yaprak açıklığı artıyor. Çubuk uzaklaştırılıp elektroskop ilk hâline döndükten sonra negatif yüklü referans çubuk aynı uzaklığa yaklaştırıldığında yaprak açıklığı azalıyor. Hiçbir aşamada temas veya topraklama gerçekleşmiyor.