8. Sınıf Fen Bilimleri Mevsimler ve İklim Test 2 Çöz

Eş yükseltide bulunan ve kutup bölgelerinde yer almayan P ve R şehirleri için bazı ölçümler şöyledir: P şehrinde ocak ayı ortalama sıcaklığı 4 °C, temmuz ayı ortalama sıcaklığı 27 °C ve 21 Haziran'daki gündüz süresi 14 saat 40 dakikadır. R şehrinde ocak ayı ortalama sıcaklığı 28 °C, temmuz ayı ortalama sıcaklığı 6 °C ve 21 Haziran'daki gündüz süresi 9 saat 20 dakikadır. Buna göre; I. P Kuzey Yarım Küre'de, R Güney Yarım Küre'dedir. II. 21 Haziran'da Güneş ışınları P şehrine R şehrine göre daha büyük açıyla düşer. III. Temmuz ayında P'nin R'den daha sıcak olmasının temel nedeni P'nin Güneş'e daha yakın olmasıdır.

X bölgesinin 40 yıllık kayıtlarında her mevsim yağış görüldüğü, sıcaklık farklarının görece az olduğu ve ormanlık alanların yaygın olduğu belirleniyor. Y bölgesinin 40 yıllık kayıtlarında ise yazların sıcak ve kurak, kışların ılık ve yağışlı olduğu görülüyor. Buna rağmen Y bölgesinde bu yıl temmuz ayında bir hafta boyunca yağmur yağmıştır.

Özdeş iki saydam kap aynı süre boyunca özdeş lambalarla aydınlatılıyor. Kaplardan A'daki gaz karışımı normal hava ile aynı, B'deki gaz karışımında ise karbondioksit oranı daha yüksektir. Aydınlatma kesildikten sonra B kabının sıcaklığının A kabına göre daha yavaş azaldığı gözleniyor. Buna göre; I. Sera gazlarının artması, sistemden dışarı yayılan ısının bir bölümünün tutulmasına katkı sağlayabilir. II. Sera etkisi yalnızca insan faaliyetleri sonucunda oluşan ve doğal olarak bulunmayan bir olaydır. III. Atmosferde sera gazlarının aşırı artması Dünya'nın ortalama sıcaklığının yükselmesine katkıda bulunabilir.

Bir meteoroloji istasyonunda dört araştırma planı hazırlanıyor: I. İki bölgenin hava basınçlarını karşılaştırmak için barometre kullanmak. II. Rüzgâr süratini belirlemek için anemometre kullanmak. III. Havadaki nem miktarını karşılaştırmak için higrometre kullanmak. IV. Hava basıncını belirlemek için termometre kullanmak.

Nemli havada üç farklı olay gözleniyor. K olayında, gece soğuyan otomobil camının sıcaklığı 4 °C iken cam üzerinde su damlacıkları oluşuyor. L olayında, çimenlerin sıcaklığı -3 °C iken yüzeylerinde ince buz kristalleri oluşuyor. M olayında ise bulut içindeki su damlacıkları soğuk hava etkisiyle donarak buz parçaları hâlinde yeryüzüne düşüyor.

Bir kıyı bölgesinde gündüz saat 14.00'te kara sıcaklığı 31 °C, deniz yüzeyi sıcaklığı 24 °C ölçülüyor. Gece saat 03.00'te ise kara sıcaklığı 16 °C, deniz yüzeyi sıcaklığı 21 °C olarak ölçülüyor. Diğer koşulların aynı olduğu kabul ediliyor.

Birbirine eşit uzaklıktaki K, L ve M bölgelerinde aynı anda yapılan ölçümler şöyledir: K: 18 °C ve 1018 hPa; L: 27 °C ve 1006 hPa; M: 21 °C ve 1012 hPa. Bölgelerin yükseltileri eşittir ve diğer koşulların aynı olduğu kabul edilmektedir.

Bir şehirde yere dik yerleştirilen aynı çubuğun öğle vakti gölge boyları ölçülüyor: 21 Mart'ta 58 cm, 21 Haziran'da 0 cm, 23 Eylül'de 58 cm, 21 Aralık'ta 118 cm. Buna göre; I. Şehir Yengeç Dönencesi üzerinde olabilir. II. 21 Haziran'da Güneş ışınları öğle vakti yere dik düşmüştür. III. 21 Aralık'ta Güneş ışınlarının geliş açısı 21 Mart'takinden daha büyüktür.

Kuzey Yarım Küre'deki bir şehirde gündüz süreleri 21 Mart'ta 12 saat, 21 Haziran'da 15 saat 30 dakika, 23 Eylül'de 12 saat ve 21 Aralık'ta 8 saat 30 dakika olarak ölçülüyor. Buna göre; I. 21 Haziran'dan 23 Eylül'e doğru gündüz süresi azalır. II. 21 Aralık'tan 21 Haziran'a doğru genel olarak gündüz süresi artar. III. 21 Haziran ve 21 Aralık'ta gece-gündüz süreleri eşittir.

Öğrenciler özdeş siyah yüzeyleri, özdeş lambalarla eşit süre aydınlatıyor. İlk deneyde lamba-yüzey uzaklığı sabit tutuluyor; K yüzeyine ışınlar 80° ile, L yüzeyine 30° ile geliyor. K'nın sıcaklığı 9 °C, L'nin sıcaklığı 4 °C artıyor. İkinci deneyde geliş açısı sabit tutulup lambalardan biri yüzeye yaklaştırıldığında, lambaya yakın yüzeyde daha büyük sıcaklık artışı gözleniyor. Ayşe, ilk deneyin ışınların geliş açısı ile yüzeye aktarılan ısı enerjisi arasındaki ilişkiyi desteklediğini; Berk, ikinci deneyin Dünya'da mevsimlerin Güneş'e olan uzaklıktan kaynaklandığını kanıtladığını; Ceren ise mevsimleri açıklamak için Dünya'nın eksen eğikliği ile Güneş etrafındaki dolanmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.