7.Sınıf Sosyal Bilgiler Yaşayan Demokrasimiz Test 4 Çöz

Bir mahalle gençlik grubu, kamuya açık bir toplantıda ayrımcı sözler söylendiğine dair iddialar üzerine çalışma yapmak istiyor. Grup, hem hakları korumayı hem de yanlış bilgi ve yeni hak ihlalleri üretmemeyi hedefliyor. Çalışmada etkilenen kişilerin güvenliği ve konunun yetkili mercilerce değerlendirilmesi önemseniyor.

Aile, hafta sonu yapılacak alışverişi, ev temizliğini ve hasta bir yakının ziyaretini planlıyor. Bir önceki hafta işler eşit sayıda dağıtılmış ancak bazı aile üyelerinin ders ve çalışma saatleri dikkate alınmadığından görevlerin bir bölümü aksatılmıştır. Bu hafta herkes kendi programını ve yapabileceği işleri açıklamaya davet edilmiştir.

Okulun teneffüs alanlarını düzenlemek için öğrencilerden öneri istenmiştir. Komisyon, çevrim içi anketteki görüşleri toplamış ancak karar vermeden önce öğrencilerin alternatif önerilerini tartışmasına izin vermemiş ve hangi önerinin neden kabul edildiğini açıklamamıştır. Öğrenciler, ankete katılmalarına rağmen kararın nasıl alındığını bilmemektedir.

Bir öğrenci, arkadaşının kendisine özel olarak gönderdiği e-postanın ekran görüntüsünü ve e-postada bulunan ev adresini izinsiz biçimde okul kulübünün herkese açık sayfasında paylaşmıştır. Öğrenci, bunu kulübün yaptığı çalışmaları tanıtmak amacıyla kullandığını söylemektedir.

Bir tarih çizelgesinde Türkiye'de 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 askerî müdahaleleri için şu ortak bilgiler kaydedilmiştir:
• Seçilmiş yöneticiler görevden uzaklaştırılmıştır.
• Demokratik siyasal süreçler kesintiye uğramıştır.
• Bazı temel hak ve özgürlükler sınırlandırılmıştır.
Öğrenciler bu olayları, seçim sonucunda hükûmetin değişmesiyle karşılaştırmaktadır.

MEB ders kitabında, Myanmar'daki Rohingya topluluğunun dinî kimlikleri nedeniyle ayrımcılığa ve şiddete maruz kaldığı örneği işlenmektedir. Bu olayı inceleyen bir öğrenci grubu, hak ihlalinin yalnızca geçici yardımlarla değil, uzun vadeli önlemlerle de ele alınması gerektiğini savunmaktadır.

Darfur bölgesindeki çatışmalara ilişkin bir gözlem raporunda şu bilgiler yer alıyor:
• Sivil yerleşimlere yönelik saldırılar can güvenliğini tehdit ediyor.
• Bazı aileler evlerini terk etmek zorunda kalıyor.
• Güvenlik sorunları nedeniyle çocukların eğitime erişimi kesintiye uğruyor.
Raporda bölgenin seçim sistemi veya siyasi partileri hakkında bilgi bulunmuyor.

Ders kitabında çatışma bölgelerinde gazetecilerin haber yapmasının engellenmesi üzerinde durulmaktadır. Bir araştırma çalışması için hazırlanan neden–sonuç zinciri şöyledir:
Gazetecilerin bölgeye erişimi kısıtlanıyor → Olaylara ilişkin bağımsız gözlemler azalıyor → ?
Araştırmacı, zincirin sonuna doğrudan bağlantılı ve ölçülü bir sonuç yazmak istiyor.

Bir okulun bilim şenliğinde eşit puan alan iki öğrenci aynı koşullarda yarışmaya başvurmuştur. Değerlendirme kurulu, yazılı bir ölçüt bulunmamasına rağmen öğrencilerden birini ailesinin tanınmışlığı nedeniyle finale almış, diğerinin itirazını incelememiştir. Kurul, bütün öğrencilerin başvuru formunu doldurabildiğini söyleyerek uygulamanın adil olduğunu savunmaktadır.

Bir vatandaş danışma merkezine ulaşan üç başvuru, farklı hak sorunlarını bildirmektedir:
1. Sağlık kurumuna başvuran bir hastanın hizmet alması, ilan edilmiş koşulları karşılamasına rağmen engellenmiştir.
2. Bazı kişilerin şehirler arası yolculuk yapması yasal bir gerekçe açıklanmadan durdurulmuştur.
3. Bir ailenin konutuna, yasal dayanak olmadan ve izinleri alınmadan girilmiştir.