7.Sınıf Sosyal Bilgiler Hayatımızdaki Ekonomi Test 4 Çöz

Aynı tür ürünü üreten iki küçük işletme, ham madde israfını azaltmak için yeni yöntemler deniyor. Uygulama öncesinde her işletme, sağlam 100 ürün elde etmek için 130 birim ham madde kullanıyordu.

Yeni yöntemlerden sonra:
• K işletmesi 100 sağlam ürün için 112 birim ham madde kullanıyor.
• L işletmesi 80 sağlam ürün için 100 birim ham madde kullanıyor.

Bir yönetici, “L daha az ham madde tükettiğine göre daha verimlidir.” diyor.

İki ülkeye ilişkin aynı yılın temsili verileri şöyledir:

M ülkesi: Nihai mal ve hizmetlerin toplam üretim değeri 80 milyar lira; nüfus 4 milyon.
N ülkesi: Nihai mal ve hizmetlerin toplam üretim değeri 120 milyar lira; nüfus 12 milyon.

Karşılaştırma için kişi başına üretim değeri, toplam üretim değerinin nüfusa bölünmesiyle hesaplanacaktır. Bu veri tek başına insanların yaşam kalitesini göstermez.

Bir üretim kooperatifi üyeleri, yıl sonunda elde ettikleri gelirin bir bölümünü ortak fonda tutmuştur. Ürünler satış noktalarına ulaştırılmış ve tüketicilere satılmıştır. Kooperatif daha sonra fondaki birikimle üretim sırasında su kaybını azaltan bir düzenek satın almıştır.

Faaliyet raporu için üretim–dağıtım–tüketim zincirinin neden tek seferlik olmadığını gösteren bir kanıt aranmaktadır.

Bir okulda 60 öğrenci, 10 hafta boyunca her hafta 20’şer lira biriktirmiştir. Bireysel birikimlerin tamamı ortak fonda toplanmış ve dönem sonunda bu parayla okul kütüphanesine kitap alınmıştır.

Bir öğrenci, “Haftalık küçük birikimlerin ortak bir hizmete dönüşmesi yalnızca iyi niyetten ibarettir; hesapla gösterilemez.” demiştir.

Okulun yıl sonunda yaptığı sayımda bir yüzü kullanılmış, arka yüzü tamamen boş 400 kâğıt bulundu. Müdür yardımcısı bu kâğıtların tamamını geri dönüşüme göndermeyi önerdi. Öğrenci meclisi ise gelecek dönemin taslak çalışmalarında kullanılabileceklerini belirtti.

Okul, yazı yazılabilecek yüzlerden en fazla yararlanmayı ve sonrasında ham madde tasarrufunu sürdürmeyi amaçlamaktadır.

Bir okulun günlük su tüketimi iki tarihte ölçülmüştür. Temizlik ve hijyen koşulları iki tarihte de aynıdır.

Eylül: Okulda 200 öğrenci, günlük toplam 1.600 litre su tüketimi.
Aralık: Okulda 150 öğrenci, günlük toplam 1.350 litre su tüketimi.

Okul yönetimi, “Toplam su tüketimi azaldığı için öğrenci başına tüketim de azalmıştır.” yorumunu yapmıştır.

İki farklı bölgede 100’er aileyle yapılan ankette aylık bütçenin kullanım alanları incelenmiştir.

K bölgesi: Temel gıda ve barınma giderleri 65 birim; eğitim ve teknoloji hizmetleri 12 birim.
L bölgesi: Temel gıda ve barınma giderleri 43 birim; eğitim ve teknoloji hizmetleri 29 birim.

Her ailenin bütçesi karşılaştırma amacıyla 100 birim kabul edilmiştir. Ankette bölgelerin üretim miktarı, gelir düzeyi veya okul başarıları ölçülmemiştir.

Bir araştırmacı Japonya’daki bir fabrikanın üretim kalitesinin yükseldiğini gözlemliyor. İncelediği dönemde fabrikada hem yeni otomasyon sistemleri kurulmuş hem de ekiplerin iş birliğini geliştiren uygulamalar başlatılmıştır.

Araştırmacı raporuna, “Kalitedeki bütün artış, yalnızca çalışanların disiplinli davranması sayesinde gerçekleşmiştir.” cümlesini yazmıştır.

MEB ders kitabındaki ülke örneklerinden yararlanılarak iki ayrı ihtiyaç belirlenmiştir:

• Hindistan: Üretim artarken bazı bölgelerde taşıma ve dağıtım altyapısını geliştirme ihtiyacı sürmektedir.
• Japonya: Teknolojik üretim gücü yüksektir; buna karşılık çalışma çağındaki nüfusun payı görece düşüktür.

Bir danışman, ülkelerin bu farklı sorunlarına doğrudan karşılık verecek birer öncelik yazacaktır.

Bir ilde gıda ve makine üreticileri ortak bir lojistik merkez kurmuştur. Ürünler burada sınıflandırılıp demir yoluyla limana gönderilmektedir. Bir yıl sonra iki sektörde de taşıma gecikmeleri azalmış; fakat fabrikaların günlük üretim kapasitesinde henüz bir değişiklik olmamıştır.

İl raporunu yazan uzman, merkezin sağladığı ilk ortak yararı doğru aşamayla ilişkilendirmek istemektedir.