7. Sınıf Fen Bilimleri Uzay Çağı Test 8 Çöz

Okulun astronomi kulübü, beş yıl boyunca görünür ışıkla gökyüzü gözlemi yapmak için yeni bir teleskop sistemi kuracaktır. Proje bütçesi sınırlıdır; öğrencilerin optik ayarları ve bakımı okulda yapabilmesi istenmektedir. Kent ışıklarından uzak, çoğu gece açık gökyüzüne sahip bir yer seçilmiştir. Görselin üst bölümünde yer tabanlı, alt bölümünde ise uzaya yerleştirilmiş bir teleskobun çalışma ortamı temsil ediliyor.

Bir teleskop fotoğrafında yıldızların önünden geçen ince, parlak bir iz görülüyor. Görüntüye bakan ziyaretçilerden biri “Bu iz, uzak bir yıldızın parçalandığının kesin kanıtıdır.” diyor. Oysa gözlem sırasında Dünya çevresindeki yapay uyduların da fotoğraflarda ışık izi bırakabileceği bilinmektedir. Fotoğraf tek kareden oluşuyor; izin kaynağını gösteren ek bir ölçüm yok.

Fen bilimleri sergisindeki iki notta şu bilgiler yer alıyor: “Orion (Avcı) Bulutsusu, Avcı takımyıldızının bulunduğu gökyüzü bölgesinde gözlemlenir.” ve “Güneş Sistemi, Samanyolu’nun Avcı (Orion) kolunda bulunur.” Ekipten biri, iki notta da “Avcı” geçtiği için takımyıldız ile galaksi kolunun aynı fiziksel yapı olduğunu savunuyor.

Orion Bulutsusu’ndaki iki bölgeyi izleyen ekip, K bölgesinde gaz ve tozun belirli noktalarda yoğunlaştığına ilişkin görüntüler elde ediyor. L bölgesinde ise aynı gözlem döneminde belirgin bir yoğunlaşma saptanmıyor. Sosyal medya paylaşımında “L bölgesindeki gaz ve tozdan artık hiçbir zaman yıldız oluşamaz.” ifadesi kullanılıyor.

Kuramsal bir astronomi modelinde K yıldızı Dünya’dan 5 ışık yılı, L yıldızı ise 12 ışık yılı uzaktadır. Her iki yıldızda da 2027 yılının başında, aynı anda kısa süreli ışık parlaması meydana geldiği kabul ediliyor. K yıldızındaki parlamanın ışığı Dünya’ya 2032 yılının başında ulaşıyor. Işığın boşluktaki hızı her iki yolculuk için de aynıdır.

Dijital gök atlasında bir konuma gidildiğinde önce Dünya, ardından Güneş Sistemi, sonra Samanyolu’nun Avcı (Orion) kolu ve son olarak galaksinin tamamı gösteriliyor. Görselde, sarmal bir galaksinin kollarından birinde bulunan Güneş Sistemi temsili olarak işaretlenmiştir. Atlası hazırlayan ekip, bu konumları dar kapsamdan geniş kapsama doğru sıralayacaktır.

Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’nda gerçekleştirdiği bilimsel görev için başlangıçta 14 günlük bir kalış planlandı. Dünya’ya dönüş, hava koşulları nedeniyle ertelendiği için uzayda geçirilen süre 18 güne ulaştı. Görev sırasında biyoloji, tıp, malzeme bilimi ve genetik gibi alanlarda 13 bilimsel deney yürütüldü. Bir haber sitesinde ise “Planlanan süre aşılmışsa deney sonuçları artık bilimsel değildir.” yorumu yapıldı.

Bir belediye, selden etkilenen tarım arazisinin alanını belirlemek amacıyla yer gözlem uydusundan alınmış iki görüntüyü karşılaştırıyor. İlk görüntü selden önce, diğeri selden sonra çekilmiş; ancak görüntüler farklı büyüklükteki bölgeleri kapsıyor ve ikinci görüntünün bir bölümü bulutla örtülü. Görselin üst bölümünde nehrin sel öncesi, alt bölümünde ise sel sonrası durumu temsil ediliyor; mevcut uydu kayıtlarının bu kadar açık olmadığı belirtiliyor.

Astronomi kulübünün hazırladığı modelde, Dünya’dan bakıldığında birbirine yakın görünen üç yıldız uzayda farklı uzaklıklarda yer alıyor. Görsel, bu yıldızların gözlem doğrultusundaki gerçek konumlarını temsil ediyor. Kulüpteki öğrenciler, “Yakın göründüklerine göre kesinlikle kütle çekimiyle birbirlerine bağlı bir yıldız kümesidirler.” diyor.

Uzay araştırmaları müzesinin Türkiye köşesinde üç bilgi kartı sergileniyor: Türksat 1A, 1994 yılında fırlatma sırasında yaşanan arıza nedeniyle yörüngeye ulaşamadı. Türksat 1B, aynı yıl başarıyla yörüngeye yerleştirildi. Türksat 6A ise 2024 yılında uzaya gönderilen ilk yerli ve millî haberleşme uydumuzdur. Müze, “ilk uydu” ifadesinin farklı anlamlarını ziyaretçilere doğru açıklamak istiyor.