6.Sınıf Sosyal Bilgiler Evimiz Dünya Test 4 Çöz

Ormanla kaplı bir yamaç çevresinde yaşayanların bir bölümü geçimini doğa yürüyüşü turizminden sağlıyor. Son yıllarda ziyaretçi sayısı arttı; belirli patikalarda toprak aşınması ve bitki örtüsü kaybı gözlendi. Yerel yönetim, ziyaretçileri bütünüyle uzaklaştırmadan doğanın taşıma kapasitesini korumak ve gelir kaynaklarını sürdürmek istiyor.

Bir coğrafya araştırmasında iki kıyı kuşağı inceleniyor. K kuşağında dağlar kıyıya paralel, L kuşağında kıyıya dik uzanıyor. Kıyıdaki nem oranları birbirine yakın; araştırma noktaları kıyıdan eşit uzaklıkta bulunuyor.

İç kesimlerde yıl boyunca denizden gelen nemli havanın etkili olduğu gün sayısı:
K: 45 gün
L: 88 gün

Bir kalkınma komisyonu iki platoya ilişkin şu bilgileri topluyor:

K platosu: Yüksektir. Yaz yağışlarıyla geniş çayırlar yeşerir; kış mevsimi uzun ve soğuk geçer.
L platosu: Daha alçak ve düzdür. Ana kara yollarının kesişiminde yer alır; yaz yağışları sınırlıdır.

Komisyon, yeni yatırımlarda doğal koşullardan ve mevcut ulaşım olanaklarından yararlanmayı amaçlıyor.

Bir kasabada akarsu kenarındaki alüvyal ova tarım için verimlidir; ancak taşkın zamanlarında ovanın bir bölümü su altında kalmaktadır. Ovanın gerisinde, taşkın sınırının dışında kalan hafif eğimli bir teras bulunur. Bu terasın toprak verimi ovaya göre düşüktür. Her iki alana da kara yolundan ulaşılabilmektedir.

Kasabanın hem yeni konutlara hem de tarım alanlarına ihtiyacı vardır.

Bir üretici birliği, yetiştireceği ürün için şu koşulları belirliyor:
• Ürün yaz mevsiminde de düzenli yağış istiyor.
• Kışın sık görülen şiddetli donlar fideleri zedeliyor.
• Birliğin yapay sulama imkânı bulunmuyor.

Aday yerlerin uzun yıllara ait iklim özellikleri:
K: Her mevsim yağışlı; kıyıda kışlar ılık.
L: Kışlar ılık; yazlar belirgin biçimde kurak.
M: Yazlar yağışlı; kışlar uzun ve çok soğuk.
N: İlkbahar yağışlı; yazlar kurak, kışlar soğuk.

Dağ yamacındaki bir maden işletmesinde üretim arttıktan sonra, cevherin yıkandığı tesisin atık sularının yakındaki dereye karıştığı belirlendi. Aynı dönemde dere suyunun kalitesi düştü ve aşağı kesimlerde geçimini balıkçılıkla sağlayan ailelerin av miktarı azaldı. Denetim raporu, bu değişimin başka etkilerle birlikte araştırılması gerektiğini de vurguluyor.

Yakın konumlu iki ilçenin yükselti, yağış ve tarım toprağı özellikleri birbirine benziyor. Son on yılda K ilçesinde üniversite, hastane ve yeni iş yerleri açıldı. L ilçesinde bu tür yatırımlar sınırlı kaldı. Aynı dönemde K'nin nüfusu belirgin biçimde artarken L'nin nüfusu yaklaşık aynı düzeyde kaldı.

Araştırmacılar, nüfus değişiminin nedenini tek bir unsura bağlamamaya dikkat ediyor.

İki kırsal yerleşmede de 60 konut bulunuyor.

Çamlık: Konutlar dar ve eğimli bir vadinin farklı yamaçlarına dağılmış; yollar dolambaçlıdır.
Ovacık: Konutlar geniş bir düzlükte birbirine yakın kurulmuş; yollar kısadır.

Teknik ekip, aynı standartta su ve elektrik hattı götürüldüğünde Çamlık'taki yatırımın daha pahalı olabileceğini belirtiyor. Konutların ortalama tüketimlerinin benzer olduğu kabul ediliyor.

Bir coğrafya panosunda üç çalışma tanıtılıyor:

I. Ulaşım ihtiyacını karşılamak için deniz doldurularak havalimanı yapılması.
II. Kıyı ekosistemine zarar verebilecek yeni yapılaşmanın sınırlandırılması.
III. Ağaç örtüsü kaybolmuş bir yamaçta yeniden fidan dikilmesi.

Çalışmalar; 'doğal çevreyi dönüştürme', 'olası zararı önleme' ve 'bozulmuş alanı iyileştirme' olarak sınıflandırılacaktır.

Aynı ovanın iki kesiminde toprak yapısı, eğim ve uzun yıllık sıcaklık ortalamaları benzerdir. Beş yıl önce her iki kesimde ağırlıkla yağışa bağlı tahıl tarımı yapılıyordu. Sonra K kesimine sulama kanalları ulaştırıldı; L kesiminde sulama olanakları değişmedi. Bugün K'de su isteyen farklı ürünler de yetiştiriliyor, L'de ürün çeşitliliği büyük ölçüde aynı kaldı.