6.Sınıf Sosyal Bilgiler Evimiz Dünya Test 1 Çöz

Bir coğrafi bilgi uygulamasında aynı yer için şu iki kayıt tutulmuştur:

I. 40° kuzey paraleli ile 29° doğu meridyeninin kesişimine yakındır.
II. Marmara Denizi kıyısındadır; işlek bir limana ve kara ulaşım ağına yakın konumdadır.

Uygulama, koordinatlarla belirtilen bilgiyi “mutlak konum”, çevredeki unsurlarla ilişki kuran bilgiyi ise “göreceli konum” başlığı altında gösterecektir.

Bir lojistik şirketi denizden gelen ürünleri demiryoluyla iç kesimlere dağıtmak için aktarma merkezi kuracaktır. İki aday yerin özellikleri şöyledir:

• K: Deniz kıyısında; iskele ve demiryolu bağlantısı var, şehir merkezine 60 km uzaklıkta.
• L: Deniz kıyısından 45 km içeride; demiryolu bağlantısı var, şehir merkezine 8 km uzaklıkta.

Şirket için öncelik, deniz yoluyla gelen ürünlerin karadan uzun bir ön taşıma yapılmadan demiryoluna aktarılmasıdır.

Karadeniz’deki bir limandan hareket eden yük gemisi, Türkiye’deki boğazları kullanarak Ege Denizi’ne çıkacaktır. Kaptan, rota defterinde Karadeniz ile Ege Denizi arasındaki geçişleri sırasıyla yazmak istemektedir.

Bir araştırma raporunda Türkiye’nin konumuna ilişkin şu bilgiler yer almıştır:

• Doğusunda ve çevresinde enerji kaynakları bakımından önemli ülkeler bulunur.
• Batısında, enerji tüketimi yüksek Avrupa pazarları yer alır.
• Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz ulaşımında Türk boğazları önemli bir bağlantıdır.

Rapor, ülkemizin jeopolitik önemini bu üç bilgiyi birlikte ele alarak açıklamak istemektedir.

Bir harita çalışmasında Türkiye ile ilişkili dört ülke/yer kaydedilmiştir:

I. Gürcistan
II. Romanya
III. Irak
IV. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Öğrenciler, bu dört kayıttan Türkiye ile kara sınırı bulunmayıp deniz üzerinden komşuluk ilişkisi kurulanları ayrı bir grupta gösterecektir.

Bir ulaşım şirketi üç deniz rotasının büyük ölçekte hangi okyanuslardan geçtiğini belirleyecektir:

I. Güney Amerika’nın doğu kıyısından Afrika’nın batı kıyısına
II. Hindistan’ın güneyinden Okyanusya’nın batı kıyılarına
III. Asya’nın doğu kıyısından Kuzey Amerika’nın batı kıyısına

Rotalar kıtalar arasındaki açık deniz geçişlerine göre değerlendirilecektir.

Türkiye’nin koordinat sınırları içinde bulunduğu varsayılan üç ölçüm noktasının konumları şöyledir:

P: 37° kuzey, 30° doğu
R: 40° kuzey, 30° doğu
S: 40° kuzey, 36° doğu

Bir ekip şu yorumları yapmıştır:
I. P’den R’ye giderken yalnız paralel derecesi değişir.
II. R’den S’ye giderken yalnız meridyen derecesi değişir.
III. P’den S’ye giderken hem paralel hem meridyen derecesi değişir.

Kuzey–güney doğrultusunda aynı meridyen üzerinde bulunan üç araştırma noktası şu paralellerdedir:

K: 36° kuzey
L: 39° kuzey
M: 42° kuzey

Hesaplamada ardışık iki paralel arasındaki kuş uçuşu uzaklık yaklaşık 111 km kabul edilecektir. Yolun kıvrımları ve yer şekilleri hesaba katılmayacaktır.

Bir gözlem çalışmasında aynı gün iki istasyondan güneşe göre yerel saat bilgisi alınacaktır:

• Batı istasyonu: 31° doğu meridyeni
• Doğu istasyonu: 39° doğu meridyeni

Batı istasyonunda yerel saat 10.20’dir. Ardışık iki meridyen arasında 4 dakikalık yerel saat farkı olduğu ve doğudaki noktanın yerel saatinin daha ileri olduğu bilinmektedir.

Türkiye’deki iki araştırma noktasında bir iklim karşılaştırması yapılacaktır:

• A noktası: 37° kuzey paraleli
• B noktası: 41° kuzey paraleli

Yükselti, denize uzaklık ve diğer sıcaklık koşullarının birbirine benzer olduğu kabul edilecektir. Araştırmacılar, yalnız enlem farkının güneş ışınlarının geliş açısı ve sıcaklık üzerindeki genel etkisini açıklamak istemektedir.