LGS Türkçe Karma Soruları Testi Çöz (Test 1)

Bir fotoğrafçının “Terk Edilmiş İstasyonlar” adlı serisini düşünün. Rayların pası, bekleme salonlarındaki boş sandalyeler ve duvarlarda silinmeye yüz tutmuş yazılar yalnızca eski bir yapıyı göstermez. Bu unsurlar sanatçının (I) - - - - dışa vurumudur. Mekândaki (II) - - - -, insanda hem yokluğu hem de bekleyişi aynı anda hissettirir. Fotoğrafçının amacı, istasyonları belgelemekten çok (III) - - - -.

Genç eleştirmen, edebiyat çevrelerinde kısa sürede göz dolduran (başarılı bulunan) yazılarıyla tanındı. Tartışmalı konularda kalem oynatırken (yazı yazarken) okuru yormayan bir dil kurdu. Ancak son yazısında bazı ayrıntılara göz ucuyla bakmış (derinlemesine incelemiş), bu yüzden de metnin ana damarını yakalayamamıştı. Buna rağmen birçok dergi ona omuz verdi (destek oldu).

Bir yazarın kelimeleri, okurun aklına pencere açmalı; odanın bütün mobilyasını onun yerine yerleştirmemelidir.

Çocuklara bilim anlatan kitapların en büyük yanılgısı, bilgiyi küçültmeyi çocuğa yaklaşmak sanmasıdır. Oysa çocuk, basitleştirilmiş cümlelerden çok doğru kurulmuş merak köprülerine ihtiyaç duyar. Bir böceğin kanadındaki düzeni anlatırken de bir gezegenin yörüngesini açıklarken de mesele, konuyu hafifletmek değil çocuğun soru sorma isteğini diri tutmaktır.

Sanatçı, son albümünde halk ezgilerini elektronik tınılarla bir araya getirdi. Eski dinleyicilerinin bir kısmı bu değişimi yadırgasa da albüm, sanatçıyı daha önce dinlemeyen geniş bir kitleye ulaştırdı. Sanatçı bir söyleşisinde “Köklerime sırtımı dönmedim, onların bugünün sesiyle duyulmasını istedim.” dedi.

(I) Kütüphaneler yalnızca kitapların saklandığı yerler değildir. (II) Orada hangi kitapların yan yana durduğu, hangi konuların sürekli ödünç alındığı, hangi rafların unutulduğu bize bir toplumun merak alanlarını gösterir. (III) Üstelik bu izler yıllar içinde değişerek insanların neye yöneldiğini, neden uzaklaştığını da sezdirir. (IV) Böyle bir haritayı yalnızca sessizliğin korunduğu bir bina olarak görmek bu nedenle eksik bir bakıştır.

“Bu yüzden kütüphane, rafların suskunluğu değil; toplumun düşünme biçimini gösteren canlı bir haritadır.”

Sabah, otobüs durağında beklerken çantamın fermuarını kapatmayı unuttuğumu fark ettim. İçindeki defter, rüzgârın da yardımıyla yere düştü. Sayfalar kaldırıma dağıldı ve bir tanesi tam yanımdaki simitçinin tezgâhının altına kaydı. - - - -

Bir okulda düzenlenen robotik kodlama yarışmasında öğrencilerin algoritma, tasarım ve sunum puanları tabloda verilmiştir. Toplam puanı yüksek olan öğrenci daha üst sırada yer alacaktır. Toplam puan eşitse sunum puanı yüksek olan; sunum puanı da eşitse tasarım puanı yüksek olan öğrenci önde olacaktır.

I. Ancak her notun, gözlemle desteklenmediğinde uçup giden bir düşünceden ibaret kaldığını da bilir.
II. Bu yüzden yazar, çantasındaki küçük defteri yalnızca ilham geldiğinde değil, sıradan bir ayrıntı yakaladığında da açar.
III. Bir öykünün ilk cümlesi çoğu zaman masada değil, kalabalık bir durakta doğar.
IV. Çünkü iyi bir başlangıç, gündelik hayatın içinde fark edilmeyi bekleyen küçük bir çatlağı yakalamakla ilgilidir.

Deneme, okuru kesin yargılara götüren bir mahkeme kararından çok, farklı patikalara açılan bir orman yürüyüşüne benzer. Denemeci, düşüncesini yalnızca kanıtlamaya çalışmaz; onu okurun zihninde dolaşıma sokar.

(I) Uzun süre beklediğimiz yağmur öğleden sonra başladı.
(II) Çocuklar oyun alanındaki kuru yemiş kabuklarını topladı.
(III) Komşumuz her gün işe yalnızca bisikletle gidiyor.
(IV) Bu yıl herşeyin daha düzenli olacağına inanıyor.

(I) Genç, ressamın tablosuna uzun süre baktı.
(II) Atölyede fırçalar, boyalar ve eskiz defterleri vardı.
(III) Öğretmen, sınıfa girince herkes sustu.
(IV) Küçük, kızın elindeki deftere adını yazdı.

“Koşarak gelen çocuğun anlattıklarını dinlemek, öğretmeni oldukça şaşırttı.” cümlesinde zarf-fiil, sıfat-fiil ve isim-fiil birlikte kullanılmıştır.

Bir okul kütüphanesinde 2021 yılında ödünç alınan kitapların türlere göre oranı şöyledir: roman , öykü , bilim , şiir , biyografi . 2024 yılına gelindiğinde romanın oranı azalmış ancak birinci sıradaki yeri değişmemiştir. Öykü ve bilim türlerinin oranı artmış; öykü ikinci, bilim üçüncü sırada yer almıştır. Biyografinin oranı değişmemiş, şiirin oranı azalarak son sıraya düşmüştür.

Bir metni birkaç saniyede tüketmek, onu anlamak değildir. Ekranda hızla akan cümleler, okurun dikkatini sürekli bir sonraki uyarana çağırır. Oysa derin okuma, aceleye gelmeyen bir uğraştır; metnin söyledikleri kadar söylemediklerini de duymayı gerektirir. Bu nedenle iyi bir okur, sayfayı yalnızca gözleriyle değil, sabrıyla da çevirir.