7.Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Test 3 Çöz

Okul gazetesinin röportajında iki kullanım kontrol edilecektir. İlk cümlede konuşmacının sorduğu “İlk kayıtlar hazır mı?” sorusu aynen tırnak içinde aktarılacak, bu sorunun sorulduğu ise dış cümlede bildirilecektir. İkinci cümlede “Deniz Feneri” bir kitap adıdır; soru doğrudan kitabın adında değil, okurun kitabı inceleyip incelemediğindedir.

Okul gazetesinin editörü iki cümledeki virgüllerin görevlerini karşılaştıracaktır:

I. Üç ay boyunca ilçedeki bütün atölyeleri dolaşarak katılımcılarla görüşen ve notlarını karşılaştıran araştırma ekibi, çalışmaların sonuçlarını bir kitapçıkta topladı.
II. Ece gözlem notlarını topladı, Emre fotoğrafları düzenledi.

Editör, aynı noktalama işaretinin iki cümlede farklı yapıların sınırını belirlediğini fark etmiştir.

Bir öyküde önce beklenmedik bir gelişmeye karşı söylenen “İnanamıyorum!” ünlemi, ardından yanıtı geciken “Nereye gittin?” sorusu yer alacaktır. Her iki sözün de hemen ardından anlatımın kesildiği ve sesin uzadığı hissettirilecek. Metnin yazarı, soru ve ünlem işaretlerinden sonra üç nokta etkisi yaratmak için bu işaretlere yalnız iki nokta eklenmesi kuralını uygulayacaktır.

Bir sergi afişindeki dar sütunda “kalemlik” ve “kitaplık” sözcükleri satır sonuna sığmamaktadır. Dizgi sorumlusu, bu sözcükleri heceyi bölmeden uygun yerlerden alt satıra aktaracak ve kısa çizgiyi yalnız üst satırın sonunda kullanacaktır. Aşağıdaki gösterimlerde “↵” işareti alt satıra geçildiğini belirtir; ekranda basılacak bir noktalama işareti değildir.

Bir dil atölyesinin raporunda üç söz tamamlanacaktır:

I. “Türkçe” sözüne ilgi eki (-nin) getirilecek.
II. “Bursa” şehir adına ayrılma eki (-dan) getirilecek.
III. “TDK” kısaltmasına ilgi eki (-nin) getirilecek.

Editör, dil adı, şehir adı ve büyük harfli kısaltmalara gelen eklerin kesme işareti bakımından aynı biçimde yazılmadığını biliyor. Üç sözün yazımı ayrı ayrı kontrol edilecektir.

Okul gazetesindeki haber iki bilgiyi birlikte verecek: Sergide hem fotoğraflar hem çizimler yer alacak; duyuruyu ise Ela, Rüzgâr ve Ekin hazırlayacak. Editör, tekrarlı “hem ... hem” bağlaçlarının çevresine virgül koymayacak, görevli üç ismi de doğru biçimde ayıracaktır.

Atölye duyurusunda iki farklı yapı kullanılacaktır. İlkinde iki noktadan sonra bağımsız, tam bir uyarı cümlesi gelecek; ikincisinde iki noktadan sonra özel ad olmayan araç isimleri örnek olarak sıralanacaktır. Editör hem noktalama işaretini hem de iki noktadan sonraki ilk harfi doğru kullanmalıdır.

Bir doğa araştırması raporundaki cümle şöyledir:

“Sabah bütün ölçüm kaplarını temizledik, cihazların pillerini değiştirdik ve son kez bahçeye baktık.”

Okul gazetesi, raporu kısaltırken “cihazların pillerini değiştirdik” bölümünü çıkaracak; diğer eylemler aynı sırada kalacaktır. Çıkarılan bölümün yeri üç noktayla anlaşılır biçimde belirtilmelidir.

Bir panelin program taslağında üç cümle bulunuyor:

I. Konuşmacının neden geciktiğini henüz öğrenemedik
II. Konuşmacı neden gecikti
III. Hangi salonda buluşacağımızı sorumlu öğretmen açıklayacak

I ve III. cümlelerde bilinmeyen bir bilgi hakkında bildirim yapılmaktadır; yalnız II. cümlede bir kişiden doğrudan yanıt istenmektedir.

Tiyatro kulübünün değerlendirme dosyasında “bu” sözcüğü iki ayrı görevde kullanılacaktır. İlk cümlede “bu”, daha önce sözü edilen kısa sahnenin yerini tutan bir zamirdir ve cümlenin öznesidir. İkinci cümledeyse “bu”, hemen ardından gelen “metin” adını belirlemektedir. Editör, iki sözcüğün görevini görünür kılarken gereksiz virgül de kullanmayacaktır.